الزامات علمی در استانداردسازی محصولات پروبیوتیک

محمدحسین مدرسی، عضو هیئت علمی گروه ژنتیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و عضو هیئت‌مدیره انجمن پروبیوتیک و غذا‌های فراسودمند ایران، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا با تأکید بر اهمیت برگزاری کنگره‌های تخصصی در حوزه سلامت، اظهار کرد: برگزاری کنگره‌هایی از این دست از آن جهت اهمیت دارد که محصولات مبتنی بر کاربرد‌های علمی می‌توانند نقش مهمی در ارتقای سلامت افراد و در نهایت سلامت جامعه داشته باشند.

وی درباره محصولات پروبیوتیک گفت: یکی از نکات مهم درباره این محصولات، طبیعی بودن آنهاست و محصولات طبیعی می‌توانند در بسیاری از موارد اثرات مطلوبی بر بدن داشته باشند. اگر به حوزه داروسازی نیز نگاه کنیم، در کنار محصولات دارویی شیمیایی، محصولات بیوتکنولوژیک قرار دارند که پایه آنها عمدتاً پروتئین‌ها و ترکیبات زیستی است و به دلیل ماهیت زیستی خود می‌توانند اثرات قابل‌توجهی داشته باشند. پروبیوتیک‌ها نیز در زمره محصولات زیستی و کاربردی قرار می‌گیرند و در صورت انتخاب صحیح، می‌توانند بسیار مؤثر و مفید باشند.

مدرسی با اشاره به اهمیت انتخاب سویه‌های مناسب در تولید محصولات پروبیوتیک افزود: برای تولید محصولات پروبیوتیک، استفاده از سویه‌های باکتریایی مناسب اهمیت زیادی دارد و خوشبختانه کشور ما در این زمینه ظرفیت‌های قابل توجهی دارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: کارخانه‌های تولیدکننده محصولات پروبیوتیک در ایران طی سال‌های گذشته به‌شدت توسعه پیدا کرده‌اند و این موضوع جای افتخار دارد. من نخستین کارخانه تولید پروبیوتیک در ایران را در سال ۱۳۸۵ راه‌اندازی کردم. در آن زمان وقتی درباره پروبیوتیک صحبت می‌کردیم، حتی بسیاری از پزشکان نیز با مفهوم آن آشنایی نداشتند، اما امروز واژه پروبیوتیک برای عموم مردم نیز شناخته‌شده است.

وی با اشاره به استفاده از پروبیوتیک‌ها در محصولات لبنی بیان کرد: شاید یکی از ریشه‌های توجه به این موضوع را بتوان در تجربه‌های سنتی مردم نیز دید. برای مثال، در گذشته وقتی فردی دچار اسهال می‌شد، توصیه می‌کردند ماست مصرف کند، هرچند دلیل علمی آن را نمی‌دانستند. امروز دانش ما درباره نقش باکتری‌های مفید و پروبیوتیک‌ها بسیار گسترده‌تر شده است.

مدرسی با اشاره به تبلیغات گسترده شرکت‌های صنایع لبنی درباره محصولات پروبیوتیک تصریح کرد: برای اطمینان از کیفیت و اثربخشی این محصولات، وجود آزمایشگاه‌های مرجع و نظارت‌های تخصصی اهمیت زیادی دارد. کنترل و نظارت بر محصولاتی که به شکل مستقیم در سبد غذایی مردم قرار می‌گیرند، باید با دقت انجام شود و ضوابط مربوط به آن نیز از سوی نهاد‌های مسئول، از جمله سازمان غذا و دارو، پیگیری و اجرا شود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: مصرف‌کنندگان برای انتخاب یک محصول پروبیوتیک باید به مشخصات محصول، سویه‌های مورد استفاده، اعتبار تولیدکننده و مجوز‌های مربوطه توجه کنند و در صورت نیاز نیز می‌توانند برای انتخاب محصول مناسب از پزشک یا داروساز مشورت بگیرند.