رشد جمعیت ایران در آستانه صفر شدن؛ حل مسئله جمعیت نیازمند مداخله همه دستگاههاست
به گزارش خبرنگار آنا، در حالی که روند کاهش باروری در ایران طی سالهای اخیر با شتاب بیشتری ادامه یافته، هشدارهای جمعیتی نسبت به آینده ساختار سنی کشور افزایش یافته است. کاهش مستمر ولادتها، افزایش سهم سالمندان و نزدیک شدن نرخ رشد جمعیت به صفر، ضرورت اجرای سیاستهای مؤثر برای حمایت از خانواده، ازدواج و فرزندآوری را بیش از گذشته برجسته کرده است.
در همین راستا، رضا سعیدی، سرپرست مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت در گفتوگویی اختصاصی با خبرنگار آنا، با اشاره به آخرین وضعیت شاخصهای جمعیتی کشور اظهار کرد: روند باروری و فرزندآوری در کشور همچنان کاهشی است و متأسفانه هر سال شاهد کاهش حدود ۷ تا ۹ درصدی ولادتها هستیم.
وی افزود: بر اساس اطلاعات ثبتشده در سامانههای وزارت بهداشت، در چهار ماهه ابتدایی امسال نیز تعداد ولادتها نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۶ تا ۷ درصد کاهش داشته است؛ موضوعی که استمرار روند نزولی فرزندآوری را نشان میدهد.
هشدار درباره نزدیک شدن رشد جمعیت به صفر
سرپرست مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت با بیان اینکه کاهش مستمر باروری، ساختار جمعیتی کشور را با تغییرات جدی مواجه خواهد کرد، گفت: در حال حاضر همچنان هر سال مقداری به جمعیت کشور اضافه میشود، اما به دلیل کاهش فرزندآوری، همزمان جمعیت کشور به سمت سالمندی حرکت میکند و نرخ رشد جمعیت نیز به تدریج کاهش مییابد.
سعیدی ادامه داد: اگر در روند فعلی فرزندآوری تغییری ایجاد نشود، پیشبینی میشود در بازه زمانی حدود سالهای ۱۴۲۰ تا ۱۴۲۵ رشد جمعیت کشور به صفر برسد و پس از آن وارد دوره رشد منفی جمعیت شویم.
وی تأکید کرد: بنابراین مسئله جمعیت صرفاً به افزایش یا کاهش تعداد ولادتها در یک سال محدود نمیشود، بلکه استمرار این روند میتواند در سالهای آینده ساختار سنی جمعیت کشور را نیز به شکل قابل توجهی تغییر دهد و بر نسبت جمعیت جوان و سالمند تأثیر بگذارد.
شرایط اقتصادی و امنیتی؛ مانعی برای اجرای سیاستهای جمعیتی
سرپرست مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت با اشاره به شرایط فعلی کشور و دشواریهای موجود در مسیر اجرای سیاستهای جمعیتی اظهار کرد: طبیعتاً شرایط اقتصادی، امنیتی و بیثباتیهای موجود، فضای مناسبی برای پرداختن و مطالبهگری جدی در حوزه جمعیت ایجاد نکرده است و باید شرایط کشور را نیز در نظر گرفت.
وی افزود: با این حال، امیدواریم با عبور از شرایط بیثباتی موجود، همه دستگاهها و سازمانهای مسئول در حوزه جمعیت به شکل جدی وارد میدان شوند؛ چراکه مسئله جمعیت موضوعی نیست که یک دستگاه یا یک وزارتخانه به تنهایی بتواند آن را حل کند.
سعیدی تصریح کرد: برای ایجاد تغییر در روندهای جمعیتی، مجموعهای از اقدامات هماهنگ و مستمر در حوزههای مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سلامت و خانواده مورد نیاز است.
ازدواج جوانان؛ پاشنه آشیل سیاستهای جمعیتی
وی با اشاره به اهمیت ازدواج در افزایش فرزندآوری گفت: مهمترین نقطه مرکزی و به تعبیری پاشنه آشیل برنامههای جمعیتی، موضوع ازدواج جوانان است.
سرپرست مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت ادامه داد: در حال حاضر نزدیک به ۱۲ میلیون جوان بالای ۲۰ سال در کشور داریم که تاکنون ازدواج نکردهاند. اگر افراد مطلقه و افرادی را که به هر دلیل همسر خود را از دست دادهاند نیز به این جمع اضافه کنیم، تعداد افراد مجرد کشور به حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیون نفر میرسد.
سعیدی خاطرنشان کرد: از آنجا که فرزندآوری در جامعه ایران عمدتاً از مسیر ازدواج صورت میگیرد، طبیعی است که اگر بخواهیم فرزندآوری در جامعه رونق پیدا کند، باید پیش از آن مسئله ازدواج جوانان مورد توجه جدی قرار گیرد.
وی افزود: بنابراین نمیتوان انتظار داشت بدون حل بخشی از موانع موجود در مسیر ازدواج جوانان، صرفاً با اجرای برنامههای مربوط به فرزندآوری، تغییر قابل توجهی در شاخصهای جمعیتی ایجاد شود.
افزایش سن ازدواج و شکلگیری تجرد قطعی
سعیدی همچنین نسبت به افزایش تعداد افرادی که در سنین بالاتر همچنان ازدواج نکردهاند، هشدار داد و گفت: در کشور حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار زن و مرد بالای ۴۵ تا ۵۰ سال داریم که هرگز ازدواج نکردهاند.
وی افزود: این گروه در اصطلاح جمعیتی در محدوده «تجرد قطعی» قرار میگیرند و طبیعتاً هرچه سن افراد افزایش پیدا کند، احتمال ازدواج و به دنبال آن امکان فرزندآوری نیز کاهش مییابد.
سرپرست مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت تصریح کرد: این مسئله یکی از عوامل مهمی است که فرزندآوری و جوانی جمعیت را تحت تأثیر قرار میدهد و باید برای آن برنامهریزی جدی صورت گیرد.
حل مسئله جمعیت نیازمند مداخله همه دستگاههاست
سعیدی در پایان تأکید کرد: موضوع جمعیت یک مسئله چندبعدی است و نمیتوان مسئولیت آن را تنها بر عهده وزارت بهداشت یا ستاد ملی جمعیت گذاشت. دستگاههای مختلف باید متناسب با وظایف خود در این حوزه مداخله کنند.
وی گفت: اگر قرار است روند کاهش فرزندآوری متوقف شود و کشور از حرکت به سمت صفر و سپس رشد منفی جمعیت فاصله بگیرد، باید مجموعهای از سیاستها به صورت هماهنگ و مستمر اجرا شود؛ در غیر این صورت، روندهای فعلی میتواند پیامدهای جمعیتی خود را در سالهای آینده آشکارتر کند.
انتهای پیام/
