در آیین بزرگداشت شیخ شهابالدین سهروردی تأکید شد
قدرت پنهان زنان در تنظیم و مدیریت هیجانهای اجتماعی
حجتالاسلام طاهر قلیزاده کارشناس مسائل خانواده در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری آنا، درباره جایگاه تنظیم هیجان در روانشناسی و آموزههای اسلامی گفت: در دهههای اخیر، «تنظیم هیجان» به یکی از موضوعات اصلی روانشناسی تبدیل شده است و امروزه بسیاری از متخصصان معتقدند کیفیت روابط انسانی، سلامت روان و حتی موفقیتهای فردی، بیش از آنکه به هوش شناختی وابسته باشد، به توانایی افراد در شناخت، کنترل و هدایت احساسات بستگی دارد.
وی افزود، اگرچه این موضوع در ادبیات علمی امروز با مفاهیمی مانند «هوش هیجانی» شناخته میشود، اما ریشههای آن به روشنی در تعالیم اسلامی قابل مشاهده است.
وی درباره نگاه اسلام به احساسات بیان داشت: برخلاف برخی برداشتهای نادرست، اسلام احساسات را مانعی برای رشد انسان نمیداند. قرآن کریم انسان را موجودی دارای عاطفه معرفی میکند که محبت، اندوه، خشم، امید و ترس را تجربه میکند.
او ادامه داد: مسئله اصلی در نگاه اسلام حذف احساسات نیست، بلکه جلوگیری از سلطه آنها بر عقل و اراده انسان است؛ به بیان دیگر، اسلام با احساس مخالف نیست، بلکه با اسارت انسان در احساسات مخالفت میکند.
این استاد دانشگاه درباره مدیریت خشم از منظر قرآن کریم اظهار کرد: خشم واکنشی طبیعی در برابر بیعدالتی یا تضییع حقوق انسان است و اسلام اصل این هیجان را نفی نمیکند، اما قرآن انسان را به «کظم غیظ» فرا میخواند؛ یعنی مهار خشم پیش از آنکه به رفتارهای آسیبزا تبدیل شود.
وی افزود، فضیلت در بیاحساس بودن نیست، بلکه در آن است که هیجان، قدرت تصمیمگیری عقلانی را از انسان نگیرد؛ موضوعی که با یافتههای جدید روانشناسی نیز همسو است.
قلیزاده درباره جایگاه محبت، رحمت و صبر در روابط انسانی گفت: قرآن روابط انسانی را بر پایه مودت و رحمت بنا کرده و صبر را نیز به معنای انفعال نمیداند، بلکه آن را توانایی حفظ تعادل در شرایط دشوار معرفی میکند.
وی افزود، در نگاه اسلامی احساسات زمانی ارزشمند هستند که در خدمت حکمت، عدالت و اخلاق قرار گیرند و به استحکام روابط انسانی کمک کنند.
وی درباره نقش زنان در تنظیم هیجانهای اجتماعی بیان کرد: جایگاه زنان تنها از منظر نقشهای سنتی خانوادگی قابل تبیین نیست.
به گفته این کارشناس خانواده، زنان به دلیل ظرفیتهای شناختی، ارتباطی و هیجانی خود، در بسیاری از موقعیتهای خانوادگی و اجتماعی نقش تعیینکنندهای در شکلدهی به کیفیت روابط انسانی دارند.
او ادامه داد، پژوهشهای حوزه خانواده و روانشناسی نیز نشان میدهد زنان به طور متوسط در همدلی، تشخیص نشانههای هیجانی و درک ظرایف عاطفی توانمندی بالایی دارند و این ظرفیتها میتواند به سرمایهای ارزشمند برای جامعه تبدیل شود.
این استاد دانشگاه درباره حضور اجتماعی زنان اظهار داشت: نقش زنان نباید تنها به مدیریت فضای عاطفی خانواده محدود شود. حضور آنان در حوزههای آموزش، فرهنگ، رسانه، سلامت، مشاوره و مدیریت اجتماعی نشان میدهد توانایی زنان در فهم و تنظیم هیجانها، ظرفیت مهمی برای ارتقای کیفیت تعاملات انسانی است.
وی تأکید کرد، زنی که بتواند میان عقل و عاطفه تعادل برقرار کند، علاوه بر خانواده، در هر جایگاهی بر کیفیت گفتوگو، حل تعارض، تصمیمسازی و افزایش سرمایه اجتماعی اثرگذار خواهد بود.
قلیزاده درباره مسئولیت مشترک زن و مرد در سلامت روانی خانواده گفت: سلامت هیجانی خانواده و جامعه، مسئولیتی مشترک میان همه اعضای خانواده است و مردان نیز به همان اندازه در ایجاد امنیت روانی و عاطفی نقش دارند.
وی افزود، با این حال، زنان به واسطه توانایی بالای خود در ایجاد همدلی، انتقال عاطفه و کاهش تنش، ظرفیت ویژهای برای تقویت انسجام اجتماعی دارند و حمایت از رشد علمی، فرهنگی و روانی آنان در واقع سرمایهگذاری برای ارتقای کیفیت روابط انسانی در جامعه است.
وی در پایان درباره ضرورت بازخوانی نگاه اسلام به احساسات تأکید کرد: امروز که بسیاری از آسیبهای اجتماعی، از خشونتهای کلامی تا تعارضهای خانوادگی، ریشه در ضعف مدیریت هیجان دارد، بازخوانی آموزههای اسلامی بیش از گذشته ضرورت یافته است.
او خاطرنشان کرد، اسلام نه احساسات را سرکوب میکند و نه آنها را بیقید و شرط میپذیرد، بلکه آنها را در چارچوب عقل، اخلاق و مسئولیت اجتماعی هدایت میکند. به گفته وی، زن در این منظومه فکری صرفاً نماد عاطفه نیست، بلکه انسانی برخوردار از ظرفیت بالای فهم، تنظیم و جهتدهی هیجانهاست؛ ظرفیتی که تقویت آن میتواند به استحکام خانواده، کاهش تعارضهای اجتماعی و افزایش سرمایه انسانی جامعه منجر شود.
انتهای پیام/
