مروری بر شش دیدار ترامپ و شی؛ از مارالاگو تا بوسان

در آستانه سفر تازه دونالد ترامپ به چین، رسانه‌ها از برگزاری هفتمین دیدار حضوری او با شی جین‌پینگ خبر می‌دهند؛ دیدارهایی که از سال ۲۰۱۷ تاکنون، از گفت‌وگو درباره تجارت و تایوان تا تنش‌های تعرفه‌ای و رقابت فناوری، بخش مهمی از مسیر پرتنش روابط واشنگتن و پکن را شکل داده است.
نویسنده : مهدی لطیفی

به گزارش خبرگزاری آنا، سفر این هفته دونالد ترامپ به چین قرار است به هفتمین دیدار حضوری او با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، تبدیل شود؛ سفری که از آن به‌عنوان نخستین سفر یک رئیس‌جمهور آمریکا به چین از سال ۲۰۱۷ یاد می‌شود.

بر اساس گزارش الجزیره، نشست سه‌روزه ترامپ و شی که از روز چهارشنبه آغاز می‌شود، قرار است بر مجموعه‌ای از موضوعات حساس از جمله جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، مناسبات تجاری، وضعیت تایوان و رقابت‌های راهبردی دو کشور متمرکز باشد.

مرور دیدار‌های پیشین این دو رهبر نشان می‌دهد روابط واشنگتن و پکن در سال‌های گذشته، همواره میان تعامل تاکتیکی و رقابت فزاینده در نوسان بوده است.

نخستین دیدار؛ آوریل ۲۰۱۷ در فلوریدا

ترامپ و شی نخستین‌بار در آوریل ۲۰۱۷ در اقامتگاه شخصی ترامپ در مارالاگو در ایالت فلوریدا با یکدیگر دیدار کردند. این نشست در شرایطی برگزار شد که ترامپ تازه وارد کاخ سفید شده بود و در جریان رقابت‌های انتخاباتی خود، انتقاد‌های تندی از سیاست‌های تجاری چین مطرح کرده بود.

در همان مقطع، تماس تلفنی ترامپ با تسای اینگ‌ون، رئیس وقت تایوان، نیز خشم پکن را برانگیخته بود؛ زیرا این اقدام، عدول از رویه دیپلماتیکی تلقی می‌شد که آمریکا از سال ۱۹۷۹ و پس از قطع روابط رسمی با تایپه در پیش گرفته بود.

با این حال، دو طرف در دیدار فلوریدا تلاش کردند فضای مثبتی به نمایش بگذارند و ترامپ از «پیشرفت بسیار زیاد» در روابط دو کشور سخن گفت. با وجود این، تصمیم هم‌زمان واشنگتن برای حمله هوایی به سوریه، سایه سنگینی بر این دیدار انداخت.

دیدار دوم؛ ژوئیه ۲۰۱۷ در هامبورگ

دومین ملاقات ترامپ و شی در ژوئیه ۲۰۱۷ و در حاشیه نشست گروه ۲۰ در شهر هامبورگ آلمان انجام شد. در این گفت‌و‌گو، دو موضوع اصلی یعنی برنامه هسته‌ای کره شمالی و روابط اقتصادی دوجانبه در کانون توجه قرار داشت.

اما اندکی بعد، دولت ترامپ مسیر تقابل اقتصادی با چین را با جدیت بیشتری دنبال کرد و با آغاز تحقیقاتی درباره سرقت ادعایی مالکیت فکری آمریکا، زمینه جنگ تجاری میان دو کشور را فراهم ساخت. این اقدام بعداً مبنای وضع تعرفه‌های تنبیهی علیه کالا‌های چینی شد.

سفر رسمی ترامپ به پکن؛ نوامبر ۲۰۱۷

سومین دیدار در نوامبر ۲۰۱۷ و در جریان سفر رسمی ترامپ به پکن انجام شد. او در این سفر سه‌روزه با هیأتی از مدیران ارشد شرکت‌های آمریکایی وارد چین شد و در برنامه‌هایی نمادین از جمله بازدید از شهر ممنوعه، موزه کاخ و شرکت در ضیافت رسمی دولتی حضور یافت.

ترامپ پس از این سفر از دستیابی به توافق‌هایی به ارزش ۲۵۰ میلیارد دلار در حوزه‌های انرژی، کشاورزی و فناوری سخن گفت، اما بسیاری از ناظران تأکید داشتند بخش مهمی از این توافق‌ها یا جنبه اولیه داشته یا پیش‌تر نیز در جریان بوده است.

با وجود فضای مثبت این سفر، تنش‌های اقتصادی دو کشور در ماه‌های بعد نه‌تنها کاهش نیافت، بلکه با اعمال تعرفه‌های تازه از سوی آمریکا وارد مرحله جدیدی شد.

آمریکا و چین

دیدار چهارم؛ دسامبر ۲۰۱۸ در بوئنوس‌آیرس

چهارمین دیدار رهبران آمریکا و چین در دسامبر ۲۰۱۸ و در حاشیه نشست گروه ۲۰ در بوئنوس‌آیرس آرژانتین برگزار شد. این نشست در حالی انجام شد که جنگ تجاری دو کشور شدت گرفته بود.

پیش از این دیدار، دولت ترامپ بر ۲۵۰ میلیارد دلار کالای چینی تعرفه وضع کرده و استفاده نهاد‌های دولتی آمریکا از تجهیزات شرکت‌های هواوی و زدتی‌ای را ممنوع کرده بود. در مقابل، پکن نیز بر ۱۱۰ میلیارد دلار از کالا‌های آمریکایی تعرفه متقابل اعمال کرد.

با این حال، کاخ سفید این دیدار را «بسیار موفق» توصیف کرد و دو طرف توافق کردند مذاکراتی درباره اختلافات اصلی، از جمله حمایت از مالکیت فکری و اتهام‌های مربوط به سرقت سایبری را ادامه دهند.

دیدار پنجم؛ ژوئن ۲۰۱۹ در اوساکا

ترامپ و شی پنجمین‌بار در ژوئن ۲۰۱۹ و در حاشیه اجلاس گروه ۲۰ در اوساکا ژاپن با یکدیگر روبه‌رو شدند. نتیجه این دیدار، مجموعه‌ای از اقدامات برای کاهش موقت تنش‌ها بود.

در این نشست، آمریکا از اعمال برخی تعرفه‌های جدید خودداری کرد، مذاکرات تجاری با چین ادامه یافت، بخشی از فشار‌ها بر هواوی تعدیل شد و پکن نیز متعهد شد واردات محصولات کشاورزی آمریکا را افزایش دهد.

چند ماه بعد، دو کشور توافق موسوم به «فاز اول» را امضا کردند که بر اساس آن واشنگتن بخشی از تعرفه‌ها را کاهش داد و چین نیز وعده داد حدود ۲۰۰ میلیارد دلار کالا و خدمات از آمریکا خریداری کند. با این حال، این تعهدات در مهلت تعیین‌شده به‌طور کامل اجرایی نشد؛ موضوعی که هم‌زمان با رکود تجارت جهانی ناشی از همه‌گیری کرونا تشدید شد.

دیدار ششم؛ اکتبر ۲۰۲۵ در بوسان

پس از چند سال وقفه، ترامپ و شی در اکتبر ۲۰۲۵ در حاشیه نشست اپک در شهر بوسان کره جنوبی بار دیگر با یکدیگر دیدار کردند. این نخستین ملاقات حضوری آنها در شش سال گذشته بود.

این دیدار در شرایطی صورت گرفت که دو کشور درگیر دور تازه‌ای از جنگ تعرفه‌ای شده بودند؛ به‌گونه‌ای که آمریکا و چین به ترتیب تعرفه‌هایی تا ۱۴۵ درصد و ۱۲۵ درصد علیه کالا‌های یکدیگر وضع کرده بودند.

با وجود توافق موقت برای کاهش تنش، دولت ترامپ پیش از این نشست همچنان برخی تعرفه‌های بخشی علیه چین و محدودیت‌هایی بر صادرات فناوری به این کشور اعمال کرده بود. در مقابل، پکن نیز کنترل صادرات عناصر کمیاب معدنی را تشدید کرده بود.

پس از گفت‌و‌گو‌های بوسان، دو طرف از توقف یک‌ساله جنگ تجاری خبر دادند. آمریکا بخشی از تعرفه‌ها را کاهش داد و چین نیز برخی محدودیت‌های صادراتی خود را تعدیل و خرید محصولات کشاورزی آمریکا را از سر گرفت.

هفتمین دیدار در آستانه برگزاری

اکنون در آستانه سفر جدید ترامپ به چین، تحلیلگران معتقدند هفتمین دیدار او با شی جین‌پینگ می‌تواند تصویری روشن‌تر از مسیر آینده روابط دو قدرت بزرگ جهان ارائه دهد؛ روابطی که در سال‌های اخیر از رقابت اقتصادی فراتر رفته و به حوزه‌های امنیتی، فناوری، ژئوپلیتیکی و مسئله تایوان نیز کشیده شده است.

به باور ناظران، حتی اگر این سفر به کاهش مقطعی برخی اختلاف‌ها منجر شود، شکاف‌های بنیادی میان واشنگتن و پکن همچنان پابرجاست و روابط دو کشور بیش از هر زمان دیگری تابع مدیریت رقابت و جلوگیری از تبدیل آن به رویارویی مستقیم خواهد بود.

انتهای پیام/

ارسال نظر