اسم ماکان به گوش شما و دوستانتان نخورده است!؟
خطوط قرمز ایران روی میز اسلامآباد/ کلید حل اختلاف با واشنگتن، انتقال خالص پیامهای تهران است
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری آنا، سفر عراقچی به اسلامآباد در شرایطی انجام شد که فرآیند گفتوگوهای غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن با میانجیگری پاکستان، با حساسیت ویژهای از سوی منطقه و محافل بینالمللی دنبال میشود. در این مقطع، ارزیابی ظرفیتهای دیپلماتیک اسلامآباد، ملاحظات منطقهای مؤثر بر نقش واسطهگری و چشمانداز مسیر پیشرو از جمله موضوعاتی است که تحلیل آن میتواند به درک بهتر تحولات آتی کمک کند.
در همین رابطه، خبرنگار آنا گفتوگویی با «ماشاءالله شاکری» سفیر پیشین ایران در اسلامآباد داشته است.
اهداف سفر عراقچی به اسلامآباد
به گفته دیپلمات پیشین کشورمان، سیدعباس عراقچی وزیر خارجه ایران در سفر به اسلامآباد به دنبال این بود که یک بار دیگر، با اعلام خطوط قرمز ایران توهمات آمریکاییها را برطرف کند و انتظاری هم که از پاکستان داریم این است که بتواند مواضع ما را بهنحوی بسیار خالص و دقیق به طرف آمریکایی منتقل کند.
شاکری با تأکید بر اینکه قبلاً هم مواضع ما چه از سوی مقام معظم رهبری و چه از جانب سایر مقامات عالی کشور تبیین شده است، ادامه داد: بنابراین، جمهوری اسلامی ایران قرار نیست تغییری در مواضع خود بدهد. بنابراین، موفقیت این فرآیند به مهارت پاکستان در انتقال پیام و رفع ابهامات بستگی دارد.
وی در توضیح مطلب افزود: در مقام میانجی، پاکستان باید بتواند توهمات یا سوءتفاهمات موجود را برطرف کند؛ چراکه اگر نوعی کجفهمی در سمت دشمن وجود داشته باشد، این به آن معناست که یا پاکستانیها توانایی انتقال دقیق آن را نداشتهاند یا نوعی دلهره و اضطراب دارند که مانع از انتقال دقیق مواضع ایران میشود و شایسته است برادران ارجمند در اسلام آباد بر این دغدغه فائق آیند.
ظرفیتها و محدودیتهای پاکستان در نقش واسطه
شاکری در پاسخ به سوالی درباره ظرفیتها و محدودیتهای اسلامآباد برای میانجیگری میان تهران-واشنگتن، به ویژگیهای استراتژیک پاکستان اشاره کرد و گفت: همسایگی با ایران، جایگاه بهعنوان کشوری بزرگ و اسلامی و عضو سازمان همکاری اسلامی و نیز دارا بودن روابط مناسب با کشورهای منطقه، از جمله عواملی است که میتواند اسلامآباد را به گزینهای مناسب برای واسطهگری تبدیل کند.
دیپلمات پیشین ایران در واکنش به اینکه در سطح بینالمللی به ویژه از سمت آلمان، انتقادهایی درباره ظرفیت میانجیگری اسلامآباد مطرح شده است؛ بیان کرد: پاکستان از نظر اقتصادی به حمایتهای آمریکا و کشورهای عربی خلیج فارس وابسته است و بضاعت مالی مستقلی ندارد. از این منظر، میتوان گفت که انتقادهای برلین درباره نارساییهای پاکستان بیاساس نیست.
شاکری با گفتن اینکه «گزارهها و شواهد زیادی نیز وجود دارد که نشان میدهد نوعی گرایش و تمایل از سوی پاکستان به سمت ایالات متحده دیده میشود»؛ به مشارکت اسلام آباد در شورای صلح غزه به عنوان یک ابتکار آمریکایی اشاره کرد و یادآور شد: این موارد در محافل تحلیلی ایران مورد دقت قرار میگیرد و تبع آن ابهاماتی پیرامون بیطرفی پاکستان به وجود میآورد.
سفیر اسبق ایران در اسلام آباد با توصیف پاکستان را به عنوان یک گزینه ترجیحی، شایسته نقش میانجیگری در مقطع فعلی تاکید کرد: به همین دلیل و بهرغم همه گمانهزنیها، جمهوری اسلامی به دلیل همسایگی و روابط دوستانه با پاکستان، درخواست این کشور برای میانجیگری را پذیرفت و مراحل مورد نظر را طی کرد.
پاکستان، میانجی اصلاح رابطه ایران و منطقه؟
شاکری در پاسخ به این سوال که آیا علاوه بر واسطهگری میان تهران-واشنگتن، پاکستان میتواند با توجه به رابطه راهبردی با عربستان، به حل و فصل اختلافات بین ایران و کشورهای عرب خلیج فارس نیز کمک کند، بیان کرد: باید دید آیا پاکستان در این آزمونی که شروع کرده موفق میشود یا خیر. یعنی در ابتدای امر، باید منتظر ماند و دید که آیا اسلامآباد در جایگاه میانجی، میتواند مواضع اعلامشده جمهوری اسلامی را بهنحو شایستهای به طرف آمریکایی منتقل کند.
پیمان دفاعی اسلامآباد-ریاض و تأثیر آن بر نقش واسطهگری پاکستان
دیپلمات پیشین کشورمان در پاسخ به سوالی درباره ملاحظات پاکستان در چارچوب پیمان دفاعی اسلامآباد-ریاض و تاثیر آن بر بیطرفی اسلامآباد در روند میانجیگری بر ایران، توضیح داد: در جریان جنگ سوم تحمیلی، ایران ناگزیر شد در قالب دفاع مشروع، اقدام متقابلی را علیه پایگاههای آمریکایی مستقر در خاک عربستان انجام دهد؛ حال آنکه از منظر حقوقی میتوان چنین استنتاج کرد که این عمل، از نظر اسلامآباد حمله به خاک عربستان تلقی نشده است؛ چراکه پاکستان در چارچوب توافق امنیتی با ریاض، واکنشی به آن نشان نداد.
شاکری در ادامه این مطلب افزود: البته ممکن است پاکستان در یک معذوریت سیاسی قرار بگیرد که ما از آن بیخبریم. اما تا به امروز، نه در رسانههای پاکستان و نه در سطح اندیشمندان و نخبگان پاکستانی و نه در سطح سیاستمداران و حتی مقامات نظامی این کشور، چنین دغدغهای از سوی اسلامآباد مطرح نشده است و این درک والا در محافل پاکستان شایسته ستایش است.
سفیر پیشین ایران در اسلامآباد در پاسخ به سوالی درباره احتمال نقشآفرینی چین در میانه روند واسطهگری میان تهران- واشنگتن تصریح کرد: در گذشته، چین تجربه موفقی داشت و توانست میزبانی مذاکرات جمهوری اسلامی و عربستان سعودی را تقبل کند و با موفقیت از این آزمون بیرون بیاید و اکنون چند سالی است که مناسبات دیپلماتیک ما با عربستان برقرار شده است. بنابراین، این موضوع میتواند در ابعاد مختلف و با توجه به منزلت چینیها تعریف شود.
دیپلمات اسبق کشورمان با تأکید بر اینکه «طبق شواهد، ایران در این جنگ دست برتر را دارد»؛ به این نکته هم اشاره کرد که ایران متقاضی میانجیگری از سوی کشور ثالث نبوده و درخواست میانجیگری عمدتاً از سوی طرف متخاصم مطرح شده است.
وی همچنین ادامه داد: با این حال، اگر کشور قدرتمندی مثل چین بخواهد آتش دامنگیر جنگ را خاموش کند، ایران هم این حسن نیت را میپذیرد.
چشمانداز مذاکرات و احتمال بازگشت به درگیری
شاکری در پاسخ به سوالی درباره چشمانداز مذاکره و اینکه آیا پتانسیل جنگ تخلیه شده است؟ بیان کرد: ظواهری که در جامعه ما وجود دارد، از رهبری نظام و انسجام داخلی گرفته تا همصدایی مقامات کشور و حمایت عامه مردم در خیابان، همه نشان میدهد که ظرفیتهای جمهوری اسلامی ایران برای دفاع از خود بهنحوی بیسابقه بالا رفته و روزبهروز در حال افزایش است.
به گفته دیپلمات پیشین کشورمان، برخلاف انسجام چشمگیری که در ایران شاهد هستیم؛ در سمت مقابل، نارساییها، ناتوانیها و ناهماهنگیها چه در در داخل آمریکا و چه میان متحدان این کشور قابل مشاهده است و از اروپا گرفته تا کشورهای خلیج فارس، همگی نسبت به روندی که آمریکاییها انتخاب کردهاند؛ نارضایتیهایی را ابراز میکنند.
شاکری در نهایت با گفتن اینکه «ایران در مسیر اثبات اقتدار و دفاع از منافع ملی خود گامهای درستی برمیدارد»، خاطرنشان کرد: حمایت ملی در داخل آمریکا و در جامعه بینالمللی از مواضع آمریکاییها بهشدت در حال تنزل است. این در حالی است که مولفههای موجود در ایران و همچنین جوامع همسو با ایران (مردم پاکستان، هند و ترکیه)، نشان میدهد که در سطح منطقه، همدردی و تمجید از همت والای مردم و نظام جمهوری اسلامی ایران روزبهروز در حال افزایش است.
انتهای پیام/
