اصل در سیاست خارجی اسلام بر صلح و تعامل است / رهبر شهید شجاعت را با عقلانیت در مکتب انقلاب پیوند زد
به گزارش خبرگزاری آنا، حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در نشست بررسی منظومه فکری رهبر شهید که به میزبانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول و با حضور اساتید سراسر کشور برگزار شد، به تبیین مبانی فکری، اعتقادی و سیاسی در نظام اسلامی پرداخت.
وی در این نشست با تاکید بر اینکه توحید، دال مرکزی و محور اصلی منظومه فکری رهبر شهید است، خاطرنشان کرد که اسلام دین صلح و تعامل است و مقاومت در برابر استکبار به معنای جنگطلبی نیست، بلکه دفاع از هویت و موجودیت در برابر خوی درندگی دشمنان است.
حجتالاسلام والمسلمین خسروپناه در ابتدای سخنان خود با اشاره به جایگاه توحید در مکاتب اسلامی گفت: توحید در تمام مذاهب اسلامی یک رکن رکین است و هیچ مسلمانی در عالم نیست که در آن شک و شبههای داشته باشد. اما وقتی گفته میشود توحید محور منظومه فکری رهبری است، معنایش این است که توحید باید در بینش، منش و کنش انسان جریان داشته باشد.
وی افزود: توحید صرفاً یک عقیده یا باور مشترک در ذهن نیست، بلکه اصلالاصول است. زمانی این باور کارآمد خواهد بود که در موقعیتهای فردی و اجتماعی انسان جریان یابد و فرد در جامعه موحدانه رفتار کند. این همان دال مرکزی در نظام فکری رهبر شهید است.
ولایتپذیری و استکبارستیزی؛ دو روی یک سکه
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه به مفهوم ولایت به عنوان امتداد توحید اشاره کرد و اظهار داشت: ما در این منظومه فکری به مفهوم ولایت در دو ساحت ایجابی و سلبی برمیخوریم؛ یعنی نفی ولایت طاغوت و پذیرش ولایت الهی، پیامبران، ائمه اطهار(ع) و ولایتی که مومنین نسبت به یکدیگر دارند.
وی پیامد قطعی این نوع ولایتپذیری را ظلمستیزی دانست و تصریح کرد: لازمه ولایتپذیری الهی و ترک ولایت غیر، این است که ما استکبارستیز باشیم، از مظلوم دفاع کنیم، عدالتخواه باشیم و مایه امید مستضعفان و ترس و نگرانی ابوجهلها و ابوسفیانهای زمان شویم.
استاد خسروپناه در پاسخ به شبهاتی مبنی بر اینکه این نظام فکری سراسر جنگ و منازعه است، با رد این ادعا تاکید کرد: گمان نشود که از این نظام فکری محبت، دوستی و تعامل با دیگران در نمیآید. از قضا اسلام دین جنگ نیست، بلکه دین صلح است.
وی با استناد به مباحث فقهی مقام معظم رهبری در خصوص جهاد توضیح داد: اصل در مقابله با دیگران بر صلح است، مگر اینکه دشمن تهاجم بالفعل یا بالقوهای داشته باشد که در آن صورت برای جلوگیری از نابودی، جنگیدن و دفاع کردن ضرورت مییابد. اگر تهاجم بالفعل باشد، نام آن «جهاد دفاعی» است و اگر دشمن تهاجم بالقوه و فتنه آمادهای داشته باشد، ورود ما برای خنثیسازی آن مصداق «جهاد ابتدایی» خواهد بود.
اولویت گفتگو و تعامل با کشورهای غیرمتخاصم
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تاکید بر رویکرد تعاملی جمهوری اسلامی بیان کرد: اگر کشورهای دیگر تهاجم بالفعل یا بالقوهای علیه ما نداشته باشند، اصل بر صلح، تعامل، گفتگو و مذاکره است. ما با کشورهای اسلامی نظیر پاکستان و ترکیه و همچنین کشورهای غیر اسلامی مانند چین، روسیه، هند و غیره تعامل داریم.
وی افزود: حتی در مورد کشورهایی مانند کره جنوبی یا ژاپن، ما روابط کالایی و تعاملات اقتصادی داشتیم که بعدها با فشار و زورگویی آمریکا این تعاملات را قطع کردند. بنابراین، اصل در نظام اسلامی بر گفتگو است، مگر آنکه با کشوری روبرو باشیم که بخواهد با استکبار، تکبر، زورگویی و قلدری حقوق انسانها را پایمال کند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تسلیم شدن در برابر ظلم را عامل افزایش ستمپذیری دانست و با اشاره به دوران دفاع مقدس گفت: وقتی دشمنان صدام را برای جنگ با ایران تحریک کردند، ما دو راه داشتیم؛ یا باید تسلیم میشدیم و خاک کشور را از دست میدادیم، یا باید میجنگیدیم. هدف اصلی دشمن این است که ما سلطهپذیر شویم.
وی خاطرنشان کرد: تسلیم شدن در برابر مستکبران به معنای پذیرش درندگی طرف مقابل است. اگر تسلیم شوید، دشمن هر ضربهای که بخواهد به شما میزند تا کاملاً نابودتان کند و هرگز به شما رحم نخواهد کرد.
مکتب امامین انقلاب تلفیقی از شجاعت و عقلانیت است
استاد خسروپناه در ادامه تبیین منظومه فکری رهبر شهید، به بررسی پیامدهای تسلیم در برابر مستکبران، ویژگیهای مکتب امام خمینی (ره) و تقابل اسلام ناب محمدی با اسلام آمریکایی و سکولاریسم پرداخت.
حجتالاسلام و المسلمین خسروپناه با اشاره به وقایع تاریخی کشور عراق و روی کار آمدن حزب بعث گفت: زمانی که حزب بعث در عراق قدرت گرفت، حوزههای علمیه بزرگی چون نجف، کربلا و سامرا با حضور مراجع و دانشمندان برجسته دایر بود. در ابتدا برخی از علما در برابر زورگوییهای این حزب که بعدها کاملاً تابع آمریکا شد، سکوت کردند. اما این سکوت و تسلیم، تنها باعث افزایش ظلم و استبداد صدام شد.
وی افزود: کار به جایی رسید که صدام، مرکز تخصصی تاریخ، تفسیر و کلامی را که توسط آیتالله العظمی خویی (ره) در صحن حضرت زهرا (س) تاسیس شده بود، غصب کرد و به مرکز استخبارات (اطلاعات) تبدیل نمود. اساتید و شاگردان آن به زندان افتادند و بسیاری از علمای اسلامگرا به شهادت رسیدند. حتی خود آیتالله خویی احضار شد، مورد اهانت قرار گرفت و دو تن از فرزندانش شهید شدند. این نشان میدهد که ایستادگی در همان ابتدای شکلگیری ظلم، تا چه حد حیاتی است.
شجاعت توام با عقلانیت در مکتب انقلاب
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تاکید بر تفاوتهای مکتب امام خمینی (ره) با سایرین تصریح کرد: ویژگی برجسته امام خمینی(ره) تنها علم، فقاهت یا عرفان نبود، بلکه شجاعت بود. رهبر شهید ما نیز همین شجاعت، صبر و پایداری را داشتند. اما این شجاعت، همواره با عقلانیت همراه است و نباید با تهور اشتباه گرفته شود.
وی با ذکر مثالی از عملیات وعده صادق توضیح داد: ما در این عملیات بر اساس عقلانیت رفتار کردیم. چون رژیم صهیونیستی حمله را آغاز کرده بود، ما پایگاههای نظامی را هدف قرار دادیم تا متهم به آغاز جنگ در دنیا نشویم. ما جهاد ابتدایی نکردیم، بلکه جهاد دفاعی را محکم و قاطع انجام دادیم تا بهانهای به دست دشمنان و مجامع جهانی ندهیم.
استاد حوزه و دانشگاه در ادامه مباحث اسلامشناسی، به تفاوت اسلام ناب و اسلام آمریکایی اشاره کرد و گفت: از پیوند ولایت الهی و نفی ولایت طاغوت، اسلام ناب محمدی شکل میگیرد که در نقطه مقابل اسلام آمریکایی قرار دارد.
وی بیان کرد: اسلام آمریکایی، اسلامی است که در خدمت حاکمان قلدر و قدرتطلب قرار دارد؛ مانند آنچه امروز در برخی کشورهای منطقه نظیر عربستان، امارات و قطر میبینیم که زمین خود را به پایگاه دشمن برای حمایت از رژیم صهیونیستی تبدیل کردهاند. اسلام قرآنی هرگز تسلط مستکبران بر منافع کشورهای اسلامی را تایید نمیکند و در برابر آن سکوت نخواهد کرد.
منطق تعاملات بینالمللی جمهوری اسلامی
استاد خسروپناه در پاسخ به شبهاتی پیرامون تعامل ایران با کشورهای شرقی گفت: ما حاضر به تعامل با همه کشورهای مشروع جهان هستیم، به شرطی که استقلال ما را به رسمیت بشناسند و به دنبال سلطهگری نباشند. آمریکا شیطان بزرگ است و صراحتاً میخواهد نفت، انرژی و کل قدرت خاورمیانه در دستان او باشد. مکتب خمینی و خامنهای هرگز زیر بار چنین سلطهای نمیرود.
وی با استناد به بیانات مقام معظم رهبری، معنویت، عدالت و عقلانیت را سه شاخصه اصلی اسلام ناب برشمرد و افزود: عقلانیت ابزار کارآمد فهم راهکارهاست، معنویت روح اسلام است و عدالت هدف آن. همچنین اهداف عالی اسلام شامل توحید، قسط و عدالت، حیات طیبه و مهدویت است. هدف نهایی، شکلگیری امت واحده توحیدی است که در آن رشد معنوی بدون مبارزه با ظلم محقق نمیشود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با انتقاد شدید از تفکر سکولار گفت: سکولاریسم میخواهد دنیا را از عالم معنا، شریعت و وحی جدا کند. عقل سکولار میگوید برای تسلط بر انرژی خاورمیانه، کشته شدن هزاران انسان بیگناه اهمیتی ندارد. این همان عقلی است که حزبالله لبنان را که از کشورش دفاع میکند و در برابر جنایات روزمره رژیم صهیونیستی سکوت نمیکند.
استاد خسروپناه در ادامه با تاکید بر پیوند دنیا و آخرت در اسلام گفت: بر اساس آیه ۹۶ سوره اعراف، اگر جامعهای تقوای واقعی و همهجانبه (اقتصادی، سیاسی، رفتاری) داشته باشد، برکات مادی و معنوی آسمان و زمین بر آن نازل میشود. اسلام به هر دو جنبه فردی و اجتماعی و مادی و معنوی انسان پرداخته است.
وی همچنین به ابزارهای معرفتی انسان اشاره کرد و گفت: علاوه بر عقل، تجربه و حواس، خداوند قوه خیال را به انسان داده است که ابزار خلق هنر است. تمام هنرهای تجسمی، نمایشی، موسیقی و معماری با تخیل کار میکنند. اگر پشتوانه این تخیل، تعقل باشد، انسان را به سوی کمال سوق میدهد، اما اگر پشتوانه آن توهمات شیطانی باشد، خروجی آن آثاری خواهد بود که انسان را به سمت تباهی و انحطاط میکشاند.
استاد خسروپناه در ادامه سخنان خود در نشست منظومه فکری رهبر شهید، به تبیین جایگاه عقلانیت، علم و اتحاد اسلامی در این منظومه پرداخت و تاکید کرد که اسلام ناب محمدی، دینی جامعنگر است که هیچ تعارضی با عقل، علم و پیشرفت بشری ندارد و شرط تحقق تمدن نوین اسلامی را در گرو وحدت امت اسلام میداند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تاکید بر جایگاه محوری خردورزی در اسلام اظهار داشت: در منظومه فکری رهبری، هیچگاه تعارضی میان عقل و دین و یا عقل و وحی وجود ندارد. اسلام و تعقل در هم تنیدهاند. لذا حضرت آقا میفرمایند شرط انقلابیگری، عقلانیت است و اگر کسی دم از انقلابیگری بزند اما از عقلانیت استفاده نکند، راه را به خطا رفته است.
وی افزود: همانطور که بین اسلام و عقل تضادی نیست، بین اسلام و علوم بشری نیز تعارضی وجود ندارد. اگر علمی بر پایه روش صحیح و تجربه به دست آمده باشد، مورد تایید اسلام است. اینکه پیامبر اکرم (ص) فرمودند علم را حتی اگر در دورترین نقاط عالم باشد فرا بگیرید، نشان از همین سازگاری دارد.
حمایت از علم و فناوری؛ از راهبری کلان تا جلوگیری از انحراف
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به حمایتهای عملی رهبر شهید از پیشرفت علمی کشور گفت: این حکیم فرزانه و اسلامشناس برجسته، هر ساله با اساتید دانشگاه و نخبگان علمی جلسات متعدد و مفصلی داشتند. علاوه بر جلسات عمومی، نشستهای تخصصی با گروههای علمی نانو، هستهای و دیگر دانشمندان برگزار میکردند. اگر ایشان تعارضی بین علوم بشری و دین اسلام میدیدند، آیا اینگونه بر کسب جایگاه اول علمی در منطقه تاکید میکردند؟
وی با مقایسه جایگاه علمی ایران با سایر کشورهای اسلامی تصریح کرد: امروز رقیب جدی ما در علم و فناوری، ترکیه است، آن هم در شرایطی که ما تحت شدیدترین تحریمهای علمی هستیم و آنها از تعامل کامل با دانشگاههای اروپایی برخوردارند. این پیشرفت چشمگیر در حوزههای نانو، هستهای، هوش مصنوعی و... نتیجه راهبری و حکمرانی دقیق رهبر شهیدمان بود.
استاد خسروپناه در ادامه به یکی از اقدامات مهم ایشان اشاره کرد و گفت: ایشان یکی از موسسین دانشگاه آزاد اسلامی بودند و همواره از آن حمایت کردند. زمانی که عدهای میخواستند این دانشگاه را که با اموال عمومی ساخته شده بود، به صورت خانوادگی وقف کنند، ایشان با قاطعیت در مقابل این انحراف ایستادند. این نشان میدهد که این امام شهید در مسائل شرعی و دینی با هیچکس، حتی رفقای شصتساله خود، تعارف نداشتند.
اتحاد امت اسلامی؛ شرط تحقق تمدن نوین اسلامی
این استاد حوزه و دانشگاه، وحدت را شرط لازم برای رسیدن به تمدن اسلامی دانست و بیان کرد: اگر میخواهیم به حیات طیبه و تمدن اسلامی برسیم، این کار یک کشور نیست، بلکه نیازمند اتحاد تمام مسلمانان است. اختلافات نظری در فقه و کلام باید در کلاسهای درس و مباحثات علمی باقی بماند، اما در عرصه جامعهپردازی و تمدنسازی، باید بر مشترکات فراوان تکیه کرد.
وی با انتقاد از جریانات تفرقهافکن افزود: دیدید که چگونه با راهاندازی داعش و جبهه النصره، مسلمانان را به جان هم انداختند و به نام جهاد، خونها ریختند و سرها بریدند. این اقدامات نه تنها تمدنسازی نمیکند، بلکه تمدنزدایی است. حضرت آقا از سالها قبل از انقلاب، از اصطلاح «تمدن نوین اسلامی» سخن میگفتند و تا آخر عمر شریفشان بر آن تاکید داشتند.
استاد خسروپناه در جمعبندی مباحث خود به تشریح ساختار منظومه فکری رهبری پرداخت و گفت: آنچه تاکنون بیان شد، بخش اول و ریشهای این منظومه، یعنی «نظام بینشی و جهانبینی» بود. این نظام از محور اصلی «توحید» آغاز شد و به مولفه «ولایت» رسید. از دل ولایتشناسی، به «اسلامشناسی جامعنگر» دست یافتیم.
وی توضیح داد که از این اسلام جامعنگر، چند شاخه اصلی منشعب میشود و با اشاره به معرفتشناسی توحیدی گفت: اسلام برای تمام ابزارهای معرفتی خدادادی از جمله عقل، تجربه، حس و حتی خیال مبتنی بر تعقل ارزش قائل است. وی درباره انسانشناسی توحیدی بیان کرد: نگاه به انسان به عنوان موجودی متشکل از ماده و معنا، دارای فطرتی کمالجو و آزادگیخواه که میتواند با عبودیت به مقام خلیفةاللهی برسد و استعداد رشد او هیچ سقفی ندارد. دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به جهانشناسی توحیدی ادامه داد: نگاه به جهان به عنوان آفریده نظاممند، هدفدار و قانونمند خداوند که جلوهگاه علم و قدرت اوست. جهانی که بر اساس سنتهای الهی اداره میشود و سرنوشت قطعی آن، حاکمیت حق و صلاح است، هرچند اراده انسان در تحقق این سرنوشت نقش تعیینکننده دارد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در پایان خاطرنشان کرد: این مجموعه جهانبینی که ریشه درخت منظومه فکری رهبر شهیدمان است.
انتهای پیام/
