تغییر موازنه بازدارندگی بر مدار حقوق بینالملل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، اخبار اولیه و تحولات میدانی ساعات گذشته، از حمله موشکی گسترده ایران به پایگاههای آمریکایی در سراسر منطقه خبر میدهد. بر اساس گزارشهای اولیه و تایید منابع میدانی، ایران در واکنش به حملات اخیر و مشترک آمریکا و اسرائیل، چندین پایگاه، مرکز فرماندهی و مقرهای وابسته به نیروهای آمریکایی را در نقاط مختلف منطقه هدف اصابت دقیق موشکهای خود قرار داده است. منابع منطقهای و تحلیلگران امنیتی اعلام کردهاند این عملیات صرفاً یک واکنش تاکتیکی نیست، بلکه در چارچوب پاسخی راهبردی به اقداماتی انجام شده که تهران آنها را تجاوز مستقیم و خط قرمز حاکمیت و امنیت ملی خود میداند.
حق مشروع ایران در پاسخ نظامی؛ پایان دوران مماشات
مقامات ارشد جمهوری اسلامی ایران بارها تاکید کردهاند که بر اساس موازین تثبیتشده حقوق بینالملل، تهران این حق ذاتی و مشروع را برای خود قائل است که تمام منافع، زیرساختها و مراکز نظامی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل در منطقه را هدف قرار دهد. دلیل این امر روشن است؛ بنا بر مستندات و اطلاعات موجود از شرارتهای گذشته، این مراکز مستقیماً برای طراحی، پشتیبانی لجستیک، تبادل اطلاعات و اجرای حملات نظامی علیه خاک و منافع ایران مورد استفاده قرار گرفتهاند.
نکته حائز اهمیت در این تقابل، زمانبندی آن است. به گفته منابع رسمی و دیپلماتیک، این حملات تلافیجویانه در شرایطی صورت گرفته که ایران با حسن نیت در میانه روند مذاکرات قرار داشته است. با این حال، برای دومین بار، آمریکا و اسرائیل با سوءاستفاده از فضای دیپلماسی، اقدام به حمله نظامی علیه ایران کردهاند. مقامات وزارت خارجه پیش از این صراحتاً اعلام کردهاند وضعیتی که در آن یک طرف پای میز مذاکره باشد و طرف دیگر از اهرم نظامی استفاده کند، از نگاه ایران «به هیچوجه قابل تداوم نیست» و زین پس هرگونه تهدیدی با پاسخ مستقیم به مبدأ آن مواجه خواهد شد.
مبانی حقوقی در حقوق بینالملل و استناد به ماده ۵۱ منشور ملل متحد
دستگاه دیپلماسی و حقوقی ایران اقدام نظامی خود را کاملاً در چارچوب قوانین جهانی تعریف کرده است. بر اساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد، در صورت وقوع «حمله مسلحانه» علیه یک عضو سازمان ملل، هر دولت حق ذاتی (Inherent Right) دفاع مشروع فردی یا جمعی را دارد تا زمانی که شورای امنیت اقدامات لازم را برای حفظ صلح و امنیت بینالمللی انجام دهد. از آنجا که نهادهای بینالمللی در متوقف کردن ماشین جنگی آمریکا و اسرائیل ناکام ماندهاند، ایران با استناد به این ماده، اعلام کرده پاسخ نظامی اخیر منحصراً در چارچوب دفاع مشروع انجام شده است.
علاوه بر این، در حقوق بینالملل عرفی، دو اصل بنیادین «ضرورت» و «تناسب» بر هرگونه اقدام نظامی حاکم است؛ به این معنا که پاسخ دفاعی باید دقیقاً معطوف به دفع تهدید موجود و جلوگیری از تکرار حملات در آینده باشد. مقامات ایرانی استدلال میکنند که هدف قرار دادن پایگاهها، رادارها و مراکز عملیاتی که مستقیماً در حملات اخیر علیه ایران نقش داشتهاند، دقیقترین مصداق اجرای اصول ضرورت و تناسب است.
هشدار درباره گسترش دایره اهداف
در مجموع، پیام راهبردی این عملیات روشن است: ایران رسماً اعلام کرده که در برابر تکرار حملات گستاخانه آمریکا و اسرائیل، انفعال به خرج نخواهد داد و از حق دفاع مشروع خود با بالاترین سطح توانمندی استفاده کرده است. تهران در یک هشدار صریح ژئوپلیتیک تأکید کرده که در صورت ادامه تهدیدات یا هرگونه اقدام تلافیجویانه از سوی محور واشنگتن-تلآویو، «تمام مراکز، پایگاهها و منافع مرتبط با این حملات در سراسر منطقه» میتواند بدون درنگ در دایره پاسخهای کوبندهتر ایران قرار گیرد. به اعتقاد ناظران منطقهای، در جهانی که دیپلماسی به تنهایی بازدارنده نیست، احترام عملی به حقوق بینالملل و توقف فوری تجاوزات آمریکا و اسرائیل، تنها راه واقعی برای جلوگیری از گسترش بحران و مهار آتش ناامنی در خاورمیانه است.
انتهای پیام/
