گوگل سامانه هشدار زلزله اندروید را به بیش از ۲۰۰ کشور و منطقه گسترش داد

به گزارش خبرگزاری آنا؛ گوگل مرحله تازه‌ای از توسعه سامانه هشدار زلزله اندروید را آغاز کرده که با استفاده از حسگر‌های داخلی گوشی‌های هوشمند، امکان شناسایی زمین‌لرزه و ارسال هشدار به کاربران مناطق تحت تأثیر را فراهم می‌کند. این سامانه که فعالیت گسترده آن از سال ۲۰۲۱ آغاز شده، اکنون به بزرگ‌ترین شبکه تشخیص زلزله مبتنی بر تلفن همراه در جهان تبدیل شده و قرار است در کشور‌های بیشتری از جمله پاناما و گواتمالا در دسترس قرار گیرد. عرضه قابلیت هشدار در مناطق جدید به‌صورت تدریجی آغاز شده و گوگل پیش‌بینی کرده پوشش اعلام‌شده طی حدود ۱ هفته تکمیل شود. این شرکت علاوه بر گسترش جغرافیایی خدمات، ساختار اعلان‌های اضطراری را نیز بهبود داده تا کاربران بتوانند شدت احتمالی لرزش را سریع‌تر تشخیص دهند و متناسب با شرایط، اقدامات ایمنی لازم را انجام دهند.

گوشی‌های اندرویدی چگونه وقوع زلزله را تشخیص می‌دهند؟

سامانه هشدار زلزله اندروید از حسگر شتاب‌سنج گوشی‌های هوشمند برای شناسایی لرزش‌های احتمالی زمین استفاده می‌کند. این حسگر‌ها که معمولاً برای تشخیص حرکت و تغییر جهت گوشی به کار می‌روند، توانایی ثبت ارتعاشات محیط را نیز دارند و در صورت ثابت بودن دستگاه می‌توانند لرزش‌های ناشی از امواج اولیه زمین‌لرزه را شناسایی کنند. هنگامی که تعداد قابل توجهی از گوشی‌های موجود در یک منطقه، لرزش‌های مشابهی را ثبت می‌کنند، اطلاعات مربوط به این تغییرات برای بررسی به سامانه‌های پردازشی گوگل ارسال می‌شود. الگوریتم‌های این شرکت با تحلیل داده‌های دریافتی از دستگاه‌های مختلف، تلاش می‌کنند وقوع زمین‌لرزه، موقعیت تقریبی آن و بزرگی احتمالی رویداد را محاسبه کنند. در صورت تشخیص خطر، هشدار برای کاربرانی ارسال می‌شود که احتمال دارد لرزش‌های شدیدتری را در موقعیت خود تجربه کنند.

اهمیت این فناوری به تفاوت سرعت انتشار امواج زمین‌لرزه و انتقال اطلاعات در شبکه‌های ارتباطی مربوط می‌شود. امواج اولیه زلزله معمولاً سریع‌تر حرکت می‌کنند، اما شدت تخریب کمتری دارند و سامانه می‌تواند با شناسایی آن‌ها، درباره رسیدن امواج شدیدتر هشدار دهد. از آنجا که اطلاعات دیجیتال بسیار سریع‌تر از امواج لرزه‌ای منتقل می‌شوند، کاربران بعضی مناطق ممکن است چند ثانیه پیش از آغاز لرزش شدید، اعلان هشدار را دریافت کنند. این زمان کوتاه می‌تواند برای دور شدن از پنجره‌ها، پناه گرفتن زیر میز مقاوم یا محافظت از سر و گردن اهمیت داشته باشد. البته سامانه اندروید وقوع زلزله را از چند ساعت یا چند روز قبل پیش‌بینی نمی‌کند، بلکه پس از آغاز زمین‌لرزه و شناسایی امواج اولیه، تلاش می‌کند هشدار را پیش از رسیدن لرزش‌های شدیدتر به مناطق دیگر ارسال کند.

گوگل برای توسعه این شبکه از ترکیب داده‌های گوشی‌های اندرویدی و همکاری با سامانه‌های تخصصی لرزه‌نگاری استفاده کرده است. برای نمونه، هشدار‌های زلزله در ایالت‌های کالیفرنیا، اورگن و واشنگتن آمریکا از اطلاعات شبکه تخصصی شیک‌الرت نیز بهره می‌برند که بر پایه تجهیزات لرزه‌نگاری مستقر در زمین فعالیت می‌کند. در مناطقی که چنین زیرساختی وجود ندارد، گوشی‌های هوشمند می‌توانند نقش شبکه‌ای گسترده از حسگر‌های توزیع‌شده را ایفا کنند. این رویکرد به‌ویژه برای کشور‌هایی اهمیت دارد که ایجاد شبکه متراکم تجهیزات لرزه‌نگاری در تمام مناطق آن‌ها هزینه‌بر است، زیرا از سخت‌افزاری استفاده می‌کند که پیش‌تر در اختیار میلیون‌ها نفر قرار گرفته است.

گوگل ۳ سطح هشدار برای زمین‌لرزه‌ها در نظر گرفته است

هم‌زمان با افزایش پوشش جغرافیایی، گوگل ساختار هشدار‌های سامانه را به ۳ سطح تقسیم کرده است که هرکدام متناسب با شدت لرزش پیش‌بینی‌شده، اطلاعات و راهنمایی‌های متفاوتی ارائه می‌دهند. سطح نخست با عنوان «آگاه باش» برای زمین‌لرزه‌هایی طراحی شده که انتظار می‌رود لرزش خفیفی در محل حضور کاربر ایجاد کنند. این اعلان به‌صورت ساده اطلاع می‌دهد که زمین‌لرزه‌ای در نزدیکی منطقه شناسایی شده است و کاربر می‌تواند در صورت نیاز، اطلاعات بیشتری درباره آن دریافت کند. هدف از این سطح، اطلاع‌رسانی درباره رویداد‌های لرزه‌ای بدون استفاده غیرضروری از هشدار‌های اضطراری شدید است.

سطح دوم با عنوان «آماده باش» برای شرایطی در نظر گرفته شده که احتمال وقوع لرزش‌های قوی‌تر وجود دارد و کاربر باید برای انجام اقدامات ایمنی آماده شود. این اعلان در مقایسه با هشدار‌های ساده، اطلاعات بیشتری درباره رویداد ارائه می‌دهد و گوگل در حال توسعه قابلیت‌های تازه‌ای برای آن است. سطح سوم نیز با عنوان «اقدام کن» هنگام پیش‌بینی لرزش‌های متوسط تا شدید فعال می‌شود و هشدار را به‌صورت تمام‌صفحه روی گوشی نمایش می‌دهد. این سطح با ارائه راهنمایی‌های فوری، کاربران را به انجام اقداماتی مانند پناه گرفتن و محافظت از خود تشویق می‌کند. تفاوت اصلی این ۳ سطح در شدت لرزش احتمالی در موقعیت کاربر است و لزوماً تمام افرادی که در محدوده یک زمین‌لرزه قرار دارند، اعلان یکسانی دریافت نخواهند کرد.

تقسیم‌بندی هشدار‌ها به سطوح مختلف می‌تواند به کاربران کمک کند بدون نیاز به بررسی فوری جزئیات فنی زلزله، میزان اهمیت اعلان را تشخیص دهند. برای مثال، زمین‌لرزه‌ای با بزرگی مشخص ممکن است در نزدیکی مرکز وقوع خود لرزش شدیدی ایجاد کند، اما کاربران مناطق دورتر تنها ارتعاش خفیفی احساس کنند. در چنین شرایطی، سامانه بر اساس برآورد شدت لرزش در محل حضور هر کاربر تصمیم می‌گیرد کدام نوع اعلان مناسب‌تر است. البته گوگل تأکید کرده محاسبه بزرگی و شدت زمین‌لرزه ممکن است با خطا همراه باشد و دریافت هشدار همیشه به معنای احساس لرزش در موقعیت کاربر نیست.

نمایش نقشه زلزله و راهنمای ایمنی در اعلان‌های جدید

یکی از مهم‌ترین تغییراتی که گوگل برای ماه‌های آینده برنامه‌ریزی کرده، اضافه شدن نقشه و اطلاعات تکمیلی به اعلان «آماده باش» است. در نسخه جدید، کاربران می‌توانند محدوده‌ای را که لرزش زمین در آن شناسایی شده، روی نقشه مشاهده کنند و اطلاعاتی درباره بزرگی تخمینی زمین‌لرزه دریافت کنند. همچنین راهنمایی‌هایی برای انجام اقدامات ایمنی و گزینه‌ای برای مشاهده اطلاعات بیشتر در اختیار آن‌ها قرار خواهد گرفت. این بخش با دریافت داده‌های تازه درباره زمین‌لرزه به‌روزرسانی می‌شود و می‌تواند به کاربران کمک کند پس از دریافت هشدار اولیه، تصویر دقیق‌تری از موقعیت و شرایط رویداد داشته باشند.

افزودن این اطلاعات اهمیت زیادی دارد، زیرا اعلان‌های اولیه زلزله معمولاً در شرایطی صادر می‌شوند که سامانه هنوز در حال جمع‌آوری و تحلیل داده‌های لرزه‌ای است. در چنین وضعیتی، بزرگی تخمینی یا محدوده احتمالی لرزش ممکن است پس از دریافت اطلاعات بیشتر تغییر کند. نمایش نقشه و ارائه راهنمایی‌های متناسب با شرایط می‌تواند از سردرگمی کاربران بکاهد و امکان تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر را فراهم کند. البته قابلیت‌های جدید هنوز به‌صورت عمومی برای تمام کاربران فعال نشده‌اند و گوگل اعلام کرده انتشار آن‌ها طی ماه‌های آینده انجام خواهد شد.

کاربران ایرانی چگونه هشدار زلزله اندروید را فعال کنند؟

ایران نیز در فهرست کشور‌های تحت پوشش سامانه هشدار زلزله اندروید قرار دارد و کاربران گوشی‌های سازگار می‌توانند از طریق تنظیمات سیستم‌عامل، وضعیت فعال بودن این قابلیت را بررسی کنند. برای این کار کافی است وارد تنظیمات گوشی شوند و در بخش «ایمنی و شرایط اضطراری»، گزینه مربوط به هشدار زلزله را پیدا کنند. در بعضی گوشی‌ها نیز این قابلیت از طریق تنظیمات موقعیت مکانی یا جست‌وجوی عبارت Earthquake Alerts در بخش تنظیمات قابل دسترس است. گوگل اعلام کرده هشدار‌های زلزله در دستگاه‌های سازگار و مناطق تحت پوشش معمولاً به‌صورت پیش‌فرض فعال هستند، اما کاربران امکان غیرفعال کردن آن‌ها را نیز دارند.

دریافت هشدار به فعال بودن اتصال اینترنت از طریق وای‌فای یا داده تلفن همراه وابسته است و سامانه برای تعیین اینکه کدام دستگاه‌ها باید اعلان دریافت کنند، از اطلاعات تقریبی موقعیت مکانی استفاده می‌کند. گوگل تأکید کرده این اطلاعات برای شناسایی هویت افراد به کار نمی‌روند و هدف آن‌ها تعیین محدوده جغرافیایی دستگاه‌های در معرض لرزش است. سامانه معمولاً برای زمین‌لرزه‌های با بزرگی ۴٫۵ و بیشتر در مناطق تحت پوشش هشدار ارسال می‌کند، اما امکان تشخیص تمام زمین‌لرزه‌ها وجود ندارد و زمان دریافت اعلان نیز ممکن است بسته به فاصله از مرکز زلزله و شرایط ارتباطی متفاوت باشد. در بعضی موارد کاربران هشدار را پیش از آغاز لرزش دریافت می‌کنند، اما احتمال رسیدن اعلان هم‌زمان با لرزش یا حتی پس از شروع آن نیز وجود دارد.

گسترش پوشش سامانه هشدار زلزله اندروید به بیش از ۲۰۰ کشور و منطقه، مرحله تازه‌ای از استفاده از گوشی‌های هوشمند به‌عنوان بخشی از زیرساخت اطلاع‌رسانی اضطراری محسوب می‌شود. گوگل با تکیه بر شبکه گسترده دستگاه‌های اندرویدی و پردازش هم‌زمان داده‌های لرزه‌ای تلاش می‌کند زمان اطلاع‌رسانی را کاهش دهد و ابزار‌های کاربردی‌تری برای واکنش در شرایط اضطراری فراهم کند. با وجود این، هشدار‌های موبایلی جایگزین رعایت اصول ایمنی، مقاوم‌سازی ساختمان‌ها یا سامانه‌های تخصصی مدیریت بحران نیستند و کارایی آن‌ها به شرایط زلزله، پوشش ارتباطی و دقت داده‌های دریافتی وابسته خواهد بود.