یادداشت؛
سواد رسانه‌ای از کلاس درس تا خانه و خیابان؛ برنامه‌های ویژه برای ارتقاء سواد رسانه‌ای تهرانی‌ها
به گزارش خبرگزاری آنا، تشخیص خبر جعلی، بررسی منبع اطلاعات و آگاهی از تأثیر محتوای فضای مجازی بر کودکان، از جمله مهارت‌هایی است که قرار است در برنامه‌های هفته جهانی سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی مورد توجه قرار گیرد. نمایندگان چند دستگاه فرهنگی و رسانه‌ای در دومین جلسه شورای سیاستگذاری هفته سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی ایران، پیشنهاد‌هایی برای آموزش خانواده‌ها، مشارکت معلمان و استفاده از ظرفیت‌های شهری و رسانه‌ای مطرح کردند.
سواد رسانه‌ای باید از آموزش فناوری فراتر برود
مجید خدام، جانشین قرارگاه سواد فضای مجازی مرکز ملی فضای مجازی با تأکید بر ضرورت توسعه آموزش سواد رسانه‌ای، توجه به نیاز‌های مردم در مواجهه با فضای مجازی را ضروری دانست. او همچنین بر اهمیت سواد اطلاعاتی و شناخت فناوری تأکید کرد؛ حوزه‌هایی که به گفته وی، در کنار سواد رسانه‌ای به توجه و آموزش بیشتری نیاز دارند.
محمدصادق افراسیابی، مدیرعامل انجمن سواد رسانه‌ای ایران، پیشنهاد کرد برنامه‌های هفته جهانی سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی به یک مراسم یا نشست محدود نشود و مجموعه‌ای از فعالیت‌ها در طول هفته شکل بگیرد و این فعالیت‌ها در طول سال ادامه پیدا کند.
افراسیابی پیشنهاد داد افتتاحیه هفته با حضور مدیران و کارشناسان دستگاه‌های مسئول برگزار شود تا هر مجموعه گزارشی از اقدامات گذشته و برنامه‌های آینده خود ارائه کند. مستندسازی این گزارش‌ها می‌تواند امکان پیگیری تعهدات دستگاه‌ها و مقایسه عملکرد آنها در دوره‌های بعد را فراهم کند.
خانواده‌ها و معلمان سهم مشخصی در برنامه‌های هفته داشته باشند
آموزش والدین درباره مواجهه فرزندان با رسانه‌ها و فضای مجازی، یکی از محور‌های پیشنهادی شورای سیاستگذاری هفته سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی ایران بود. بهاره نصیری دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و دبیر شورای سیاستگذاری هفته سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی ایران پیشنهاد کرد فرهنگسراها میزبان کارگاه‌های تعاملی والدگری رسانه‌ای باشند تا پدران و مادران بتوانند درباره مسائل روزمره خانواده در فضای مجازی آموزش ببینند و راهکار‌های کاربردی دریافت کنند. معلمان فعال در حوزه سواد رسانه‌ای نیز می‌توانند در برنامه‌های این هفته معرفی و تقدیر شوند.
نصیری با اشاره به وجود آموزگاران و دبیران باتجربه در این زمینه، بر شناسایی الگو‌های موفق آموزشی و استفاده از تجربه آنها برای گسترش آموزش در مدارس تأکید کرد.
این پیشنهاد‌ها در کنار برنامه‌های افتتاحیه و اختتامیه، می‌تواند هفته سواد رسانه‌ای را به فرصتی برای معرفی تجربه‌های موفق و ایجاد ارتباط میان فعالان این حوزه تبدیل کند. تقدیر از معلمان و رسانه‌های برتر و شناسایی فرهنگسرا‌های فعال نیز از جمله پیشنهاد‌های مطرح‌شده برای برنامه پایانی بود.
شهرداری بر آموزش کاربردی و تغییر عادت‌های رسانه‌ای تأکید کرد
محمدحسین علی‌مددی، سرپرست معاونت ارتباطات، رسانه و فضای مجازی سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران، با اشاره به تجربه این سازمان در طراحی پویش‌ها و برنامه‌های مخاطب‌محور، بر ضرورت تعیین هدف مشخص برای هفته جهانی سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی تأکید کرد.
او معتقد است برگزاری نشست‌ها و تولید محصولات رسانه‌ای به‌تنهایی معیار مناسبی برای سنجش موفقیت نیست و برنامه‌ها باید به تغییر رفتار مخاطبان منجر شوند. به گفته علی‌مددی، آموزش سواد رسانه‌ای زمانی در زندگی روزمره مردم اثر می‌گذارد که افراد پیش از پذیرش یا بازنشر یک خبر، درباره منبع و اعتبار آن پرس‌وجو کنند.
علی‌مددی پیشنهاد داد پیام‌هایی ساده و تأمل‌برانگیز در قالب تبلیغات محیطی شهرداری منتشر شود تا شهروندان درباره مسئولیت خود در برابر اطلاعاتی که دریافت و بازنشر می‌کنند، بیشتر فکر کنند.
ظرفیت فرهنگسراها، سازه‌های تبلیغاتی شهری و تجربه‌های پیشین برنامه‌سازی می‌تواند در اجرای این پیشنهاد‌ها به کار گرفته شود. علی‌مددی همچنین بر استفاده از امکانات موجود و تعیین چند اقدام مشخص و قابل ارزیابی تأکید کرد تا هزینه‌های اجرایی با نتایج مورد انتظار تناسب داشته باشد.
رادیو، تلویزیون و شبکه‌های استانی به میدان آموزش می‌آیند
محمد گاپله نماینده سازمان صداوسیما در شورای سیاستگذاری هفته سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی ایران از فعالیت شورای راهبری سواد رسانه‌ای با حضور نمایندگان بخش‌های مختلف سازمان خبر داد و گفت تعامل با دستگاه‌های بیرونی نیز در کنار هماهنگی‌های درون‌سازمانی دنبال می‌شود.
او پیشنهاد‌های مطرح‌شده در نشست را قابل بررسی برای انتقال به معاونت‌ها و مسئولان مرتبط دانست و از امکان حضور کارشناسان معرفی‌شده از سوی نهاد‌های مشارکت‌کننده در برنامه‌های گفت‌وگومحور زنده و ضبط‌شده سخن گفت. تولید پیام‌های آموزشی کوتاه برای پخش در رادیو، یکی دیگر از پیشنهاد‌های مطرح‌شده از سوی نماینده سازمان صداوسیما بود. این پیام‌ها می‌توانند متناسب با موضوع هر روز هفته و با مدت تقریبی ۶۰ ثانیه تولید شوند تا مفاهیم سواد رسانه‌ای در قالبی کوتاه و قابل استفاده برای مخاطبان عمومی ارائه شون
ظرفیت برنامه‌های تلویزیونی مرتبط با سواد رسانه‌ای و شبکه‌های استانی نیز می‌تواند به گسترش این آموزش‌ها کمک کند. نماینده صداوسیما با اشاره به امکان استفاده از مراکز استانی و بستر‌های مجازی وابسته به این سازمان، آمادگی برای پیگیری هماهنگی‌های لازم را مطرح کرد؛ هرچند پخش محتوا در شبکه‌های مختلف به بررسی و تأیید مسئولان مربوط نیاز دارد.
محتوای آموزشی باید پس از پایان هفته هم در دسترس بماند
افراسیابی بر اشتراک‌گذاری محصولات آموزشی میان دستگاه‌های مشارکت‌کننده تأکید کرد و پیشنهاد داد مجموعه موشن‌گرافیک‌های تولیدشده در حوزه سواد رسانه‌ای در اختیار اعضای جلسه قرار گیرد تا امکان انتشار آنها در رسانه‌ها و پایگاه‌های اطلاع‌رسانی مختلف فراهم شود.
استفاده از ظرفیت تبلیغات محیطی، انتشار محتوای آموزشی در بستر‌های مجازی و معرفی برنامه‌های دستگاه‌ها در طول هفته، از دیگر محور‌های پیشنهادی بود. هدف این است که شهروندان پس از مواجهه با پیام‌های عمومی، بتوانند به منابع آموزشی مراجعه کنند و اطلاعات بیشتری درباره شیوه ارزیابی اخبار و محتوای فضای مجازی به دست آورند.
تقدیر از رسانه‌های فعال، معلمان برتر و فرهنگسرا‌های موفق نیز می‌تواند بخشی از برنامه اختتامیه باشد؛ اقدامی که به معرفی تجربه‌های مؤثر و تشویق مجموعه‌های دیگر برای فعالیت در این حوزه کمک می‌کند.
پیشنهاد‌های مطرح‌شده در این نشست، از آموزش والدین و معلمان تا تولید پیام‌های رادیویی و استفاده از تبلیغات شهری، مسیر‌های متفاوتی برای رساندن سواد رسانه‌ای به زندگی روزمره مردم ترسیم می‌کند. نتیجه این همکاری زمانی روشن خواهد شد که اقدامات هر دستگاه از مرحله پیشنهاد فراتر برود، برنامه‌ها در طول سال ادامه پیدا کند و بتوان میزان اثرگذاری آموزش‌ها را در رفتار واقعی کاربران سنجید.
لازم به ذکر است برنامه‌های هفته سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی ایران دوم تا هشتم آبان ماه امسال به صورت همزمان در استان‌های تهران، خراسان رضوی، البرز، مرکزی، اصفهان، قم، خوزستان، کرمان، قزوین، همدان، هرمزگان و گیلان برگزار خواهد شد.
انتهای پیام/
