آمریکا کنترل رهبری هوش مصنوعی را از دست داده است

جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، پیامد استفاده انحصاری مدل آینده دیپ‌سیک از تراشه‌های هواوی را برای آمریکا رویدادی وحشتناک توصیف کرده است. گزارش‌های منتشر شده نشان می‌دهند که مدل دیپ‌سیک v۴ که اواخر ماه جاری میلادی رونمایی می‌شود، احتمالا وابستگی به پردازنده‌های گرافیکی انویدیا را کنار می‌گذارد. قطع وابستگی یادشده و اجرای کامل مدل مذکور بر بستر تراشه‌های Ascend هواوی، نخستین جدایی یک مدل بزرگ هوش مصنوعی از زیرساخت‌های فناوری آمریکا محسوب می‌شود. کارشناسان بازار پیش‌بینی می‌کنند که بروز چنین اتفاقی، انحصار چندین ساله شرکت‌های آمریکایی در تامین سخت‌افزار پردازشی را می‌شکند؛ هرچند نشانه‌هایی از پشتیبانی احتمالی معماری جدید بلک‌ول انویدیا نیز در نسخه‌هایی از پروژه دیپ‌سیک دیده می‌شود.

عبور از محدودیت‌های سخت‌افزاری

شرکت‌های چینی در مواجهه با فاصله فنی تراشه‌های بومی خود نسبت به نمونه‌های پیشرفته آمریکایی، رویکرد متفاوتی را در پیش گرفته‌اند. تمرکز اصلی در رویکرد توسعه‌دهندگان چینی، استفاده همزمان از تعداد بیشتری پردازنده و ارتقای چشمگیر کارایی نرم‌افزاری است. متخصصان با بهره‌گیری از تکنیک‌هایی مانند «مدل چندخبره» (Mixture of Experts) توانسته‌اند عملکرد سیستم‌ها را بدون نیاز به قدرتمندترین سخت‌افزارهای موجود، بهبود دهند. در این روش، معماری شبکه عصبی به‌گونه‌ای طراحی می‌شود که در هر لحظه فقط بخش‌های مرتبط مدل فعال باشند؛ در نتیجه منابع پردازشی به‌صورت بهینه مصرف می‌شوند. همچنین، کمبود تعداد ترانزیستورها یا پایین‌تر بودن سرعت کلاک پردازنده‌ها تا حد زیادی با بهینه‌سازی کدهای برنامه‌نویسی جبران می‌شود.

مقیاس‌پذیری و منابع، ابزار‌های تغییر موازنه قدرت

نیروی کار متخصص و دسترسی به منابع انرژی مقرون‌به‌صرفه، دو بازوی اصلی پکن برای پیاده‌سازی استراتژی جدید به شمار می‌روند. تجمیع منابع انسانی و انرژی به شرکت‌های فناوری اجازه می‌دهد تا مراکز داده عظیمی را با هزینه‌های عملیاتی پایین‌تر راه‌اندازی کنند. جبران ضعف قدرت خام پردازنده‌ها از طریق پیوند زدن هزاران تراشه در شبکه‌های پردازشی موازی و گسترده انجام می‌شود. خروجی نهایی شبکه‌های متصل به هم، نتایجی قابل رقابت با سیستم‌های متکی بر پیشرفته‌ترین تراشه‌های آمریکایی ارائه می‌دهد. اجرای پروژه‌های مقیاس‌بزرگ در حوزه هوش مصنوعی نیازمند مصرف برق بالایی است و دسترسی به انرژی ارزان، مزیت اقتصادی ویژه‌ای برای اجرای مدل‌های دارای ساختار توزیع‌شده ایجاد می‌کند.

تغییر میدان نبرد در سایه تصمیمات سیاست‌گذاران

قانون‌گذاران در آمریکا در حال بررسی اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌تر علیه شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی چین هستند تا مانع از پیشرفت سریع رقبای شرقی شوند. تصمیم‌گیری‌های اخیر در زمینه زنجیره تامین تراشه‌ها، سیگنال‌های متناقضی از سوی سیاست‌گذاران ارسال کرده است؛ به طوری که در کنار فشار‌های قانونی، نشانه‌هایی از تسهیل مقطعی برخی رویه‌های صادراتی نیز مشاهده می‌شود. رقابت در صنعت هوش مصنوعی اکنون از مقایسه صرف قدرت سخت‌افزاری فاصله گرفته و به عرصه‌های جدیدی مانند کارایی الگوریتم‌ها و کنترل اکوسیستم نرم‌افزاری کشیده شده است. موفقیت احتمالی دیپ‌سیک در بومی‌سازی کامل بستر پردازشی خود، معادلات رهبری صنعت هوش مصنوعی را در سال‌های پیش رو بازتعریف می‌کند و الگوی جدیدی برای سایر شرکت‌ها در جهت کاهش وابستگی به فناوری ایالات متحده ارائه می‌دهد.