ایران باید دیپلماسی رسانهای را تقویت کند/ سه بازیگر کلیدی برای خروج آمریکا از باتلاق جنگ
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری آنا، ایران قاطعانه میگوید مادامیکه دشمن تجاوز نظامی خود را متوقف نکند؛ نیروهای مسلح به دفاع مشروع از تمامیت ارضی کشور ادامه میدهند.
همچنین، ماده ۵۱ منشور ملل متحد شرایط پایان دفاع مشروع را مشخص کرده است ازجمله اینکه نبرد زمانی متوقف خواهد شد که تجاوز تکرار نشود.
استدلال این است که اگر قرار باشد آتشبس شکل بگیرد و ۶ ماه بعد دوباره به ایران حمله شود، توقف مفهومی ندارد.
از سوی دیگر، ایران به کشورهایی که قصد میانجیگری دارند توصیه کرده که سراغ تهران نیایند؛ چراکه جمهوری اسلامی آغازگر جنگ و تجاوز نبوده است؛ بنابراین اگر درخواستی برای توقف اقدامات مطرح شود، مخاطب آن باید طرف متجاوز باشد.
در رابطه با مسئولیت جامعه بینالملل و نقش کشورها و نهادهای مستقل در وادار کردن دشمن متجاوز برای توقف جنگی که بر ایران تحمیل شده، خبرگزاری آنا گفتوگویی با «مهدی خورسند» کارشناس اقتصاد سیاسی و تحلیلگر مسائل بینالملل داشته است.
خورسند در پاسخ به این سوال که آیا تاکنون از سوی بازیگران بینالمللی شاهد اقدامی معنادار برای مجاب کردن طرف متجاوز به توقف درگیری بودهایم، گفت: بازیگران بین المللی را باید به دو دسته تقسیم کرد؛ دسته اول نهادهای بین المللی هستند که به نوعی محصول نظم نوینی تلقی میشوند که آمریکاییها پس از جنگ جهانی دوم به وجود آوردند تا بتوانند هژمونی خود بر جهان را حفظ کنند؛ بنابراین جای تعجب ندارد که چنین نهادهایی کاملا در اختیار اراده نظام لیبرال دموکراسی و رهبری آمریکا باشند.
بلاتکلیفی اروپا و نقش بازیگران مستقل برای ساکت کردن طبل جنگ
وی در معرفی دسته دوم از بازیگران صحنه بینالملل کفت: اینها شامل کشورها و نهادهای مستقل هستند حال آنکه خود این کشورها نیز به چند سطح تقسیم میشوند.
کارشناس مسائل بینالملل توضیح داد که در سطح اول با کشورهای اروپایی مواجه هستیم که غالباً در یک فضای بینابینی هستند و بااینکه میدانند اقدام آمریکا و اسرائیل مصداق تجاوز است و با حقوق بینالملل سازگار نیست؛ بابت ترس ار ترامپ مواضع دو پهلویی اتخاذ کردهاند.
وی در ادامه واکاوی رفتار این گروه افزود: به عنوان مثال، کشوری مثل اسپانیا قاطعانه این اقدام را محکوم کرد یا حتی کشوری مثل آلمان بهرغم اظهارات سخیف صدراعظم، حتی در جنگ هم ورود نکرد. حتی به نظر میرسد انگلیسیها هم تحت فشار واشنگتن، برخی از پایگاههای خود را برای امور لجستیکی در اختیار آمریکا قرار دادهاند؛ اما باز هم از ورود مستقیم به درگیری امتناع میکنند.
خورسند در توصیف گروه دوم از کشورهای مستقل توضیح داد: در طرف مقابل، بعضی از قدرتهای نوظهور دنیا که در راس آنها چین قرار دارد و همین طور برخی از سازمانهای بین المللی نوظهور ازجمله شانگهای این حملات را کاملا محکوم کردند.
کارشناس حوزه چین و اوراسیا به این موضوع هم اشاره کرد که در روزهای نخست آغاز جنگ تحمیلی، مواضع پکن هم چندان مشخص نبود حال آنکه از روز شنبه هفته جاری دیدیم که بالاخره یک موضع رسمی از سوی وزیر امور خارجه چین اتخاذ شد و قاطعانه جنگ را محکوم کرد و توصیه و تذکر جدی را به رژیم صهیونیستی و آمریکا داد.
خورسند در ادامه اظهارات خود افزود: دنیا متوجه این قضیه شده که آمریکاییها میخواستند با یک عملیات ضربتی به زعم خود کار نظام جمهوری اسلامی ایران را یکسره کنند، اما نتوانستند و در باتلاق منطقه گرفتار شدند و دارند در آن دست و پا میزنند. در نتیجه، کشورهای مستقل تلاش میکنند با تذکر به موقع، آمریکا را از این منجلاب خارج بکنند تا بیش از این در گرداب فرو نرود.
خروج جهان از پوسته انفعال؛ انعکاس صدای حقانیت ایران
به گفته کارشناس مسائل بینالملل، در این میان، بازیگرانی هم هستند که میتوانند نقش میانجی برای توقف درگیری را داشته باشند؛ اما یا هنوز به جمعبندی نرسیدهاند یا ایفای چنین نقشی را در توان خود نمیبینند.
برای مثال، وی به روسیه اشاره کرد و گفت: از روسیه انتظار بیشتری داشتم که بتواند نقش جدیتری را ایفا کند یا حتی تصور میکردم کشوری مثل ژاپن ورود جدیتری داشته باشد تا فضای توقف جنگ فراهم شود.
با این حال، کارشناس حوزه چین و اوراسیا با تاکید بر اینکه «قریب به اتفاق جامعه ایران گزینه مذاکره را نمیپسنند»؛ هشدر داد: حتی چنین بازیگرانی هم باید زمینه ممانعت از ادامه جنگ را از سمت آمریکاییها فراهم کنند؛ چراکه ایران در حال دفاع مشروع است و هرگز به خود اجازه صحبت از آتش بس یا مذاکره را نمیدهد.
خورسند ادامه داد: آنچه نیاز داریم این است که کشورهای مستقل از پوسته خودساخته خودشان بیرون بیایند و بدانند که دیگر آمریکا ابرقدرت نیست. آمریکا نه توان نظامی و نه هژمونیک دارد که بتواند مدیریت مناطق مختلف دنیا را به عهده بگیرد؛ اما به نظر میرسد که همه آنها از طبل توخالیای به اسم دونالد ترامپ وحشت دارند حال آنکه کم کم دارند کمی از فضای ترس فاصله میگیرند.
وی در پاسخ به این سوال که چه عواملی باعث میشود کشورهای مستقل به خودشان بیایند و میانجی گری کنند، گفت: متاسفانه تا حدودی ضعف رسانهای ایران در نشان دادن اقتدار مردمی و البته به تصویر کشیدن جنایاتی که رژیم صهیونیستی و آمریکای جنایتکار انجام میدهند باعث شد دنیا با تاخیر این پیام را دریابد که ایران و مردمش همچنان خواهان حفظ نظام جمهوری اسلامی ایران هستند.
کارشناس مسائل بینالملل توضیح داد: لذا ما باید در فضای رسانهای خودمان با همیت و غیرت بیشتری رفتار کنیم تا فضای بین المللی هم تحت تاثیر قرار بگیرد. پس نکته اول این است که نباید کوتاهی و کم کاری خودمان در این قضیه را کم اهمیت جلوه دهیم. نکته دوم این است که دستگاه دیپلماسی باید از انفعال خارج شود.
چه کشورها یا نهادهایی پتانسیل میانجیگری دارند؟
وی در توضیح مورد دوم گفت: انتظار وجود دارد که دستگاه دیپلماسی رایزنیهای فعال تری داشته باشد و از نهادهای مستقل بین المللی مثل شانگهای، بریکس و اتحادیه اوراسیا برای نشان دادن مظلومیت مردم ایران و جنایت آمریکاییها استفاده کند.
خورسند در پاسخ به این سوال که چه کشورهایی میتوانند برای مجاب کردن طرف مقابل به توقف درگیری پادرمیانی کنند؛ گفت: احساس میکنم سه کشوری که میتوانند جایگاه و نقش میانجی گری را داشته باشند تا شاید آمریکا بیش از این در منجلاب فرو نرود، شامل چین، ژاپن و ترکیه هستند.
رسانه ابزار دیپلماسی؛ چرا ژاپن؟
کارشناس مسائل بینالملل توضیح داد: به نظرم در این فضا ژاپن میتواند ورود خوبی داشته باشند. این بیشتر بایت صدمات و لطمههایی است که ژاپنیها در جنگ جهانی دوم پشت سر گذاشتند. شاید حتی برای جایگزینی ژاپن بتوانیم از ایتالیا هم نام ببریم.
خورسند به این نکته هم اشاره کرد که ایران در قضایای اخیر از اروپا ناخشنود است. با این حال، وی استدلال کرد: ما باید حداقل یک نماینده از غربیها را هم در این فضا داشته باشیم. نه لزوما برای اینکه انتظار داریم آنها اقدام جدی بکنند؛ بلکه برای رساندن پیام خودمان.
کارشناس مسائل بینالملل توضیح داد: وقتی از ایتالیا نام میبرم، میدانم که شاید نتواند به طور مستقل عمل کند یا میدانم که با کوچکترین تشر آمریکاییها منفعل خواهد شد، اما همین که ما بتوانیم از فضا و بستر رسانههای آنها برای نشان دادن حقانیت خود استفاده کنیم، کافی است.
وی بار دیگر با اشاره به ظرفیت ژاپن برای ارائه نوعی میانجیگری، ادامه داد: من از ژاپن انتظاری ندارم بیاید در زمین جمهوری اسلامی بازی کند؛ اما میتوانیم از فضای رسانهای این کشور برای نشان دادن حقانیت خودمان استفاده کنیم. از این منظر است که میگویم فضای دیپلماسی رسانهای و دیپلماسی بین المللی ما ضعیف است.
ترکیه و مرور خاطرات روزهای سخت
خورسند در ادامه با توجه به آشنایی با مسائل حوزه اوراسیا، به نقش ترکیه و جمهوری آذربایجان در تحولات منطقه پرداخت.
وی با اشاره به ادعای باکو مبنی بر حمله پهپادی ایران به فرودگاه نخجوان، گفت: به جرات میتوانم بگویم که جمهوری آذربایجان دولت دوم رژیم صهیونیستی در منطقه است. البته به نظر میآید که الهام علی اف در این جنگ سعی کرده در مقابل فشار صهیونیستها بایستد و حداقل به لحاظ سیاسی مواضع مستقلی، اما گاها تندی اتخاذ کند.
خورسند در خصوص ترکیه گفت: ما رقیب منطقهای ترکیه هستیم و هر چقدر ایران ضعیفتر شود، به نفع آنکارا است. به عبارت دیگر، بخش بزرگی از منافع ترکیه از ضعف ایران حاصل میشود. با این حال منافع مشترکی هم داریم مثل مبارزه با تجزیهطلبان کرد حال آنکه آنکارا از موج جدید مهاجرت هم بیمناک است.
وی بار دیگر با برجسته کردن نقش دستگاه دیپلماسی افزود: در هر صورت، دستگاه دیپلماسی ما باید نسبت به هر کشوری فضای مستقلی را دنبال کند. ما باید به ترکیه یادآوری کنیم که مثلا در جریان کودتا به آنها کمک کردیم، در بحران مهاجرین، بحران مواد مخدر و همین طور بحران داعش به آنها کمک کردیم.
خورسند با هشدار درباره اینکه هرگونه ضعف دیپلماسی، فضای حقانیت جمهوری اسلامی را به حاشیه خواهد برد؛ گفت: آنکارا به دنبال فروپاشی نظام جمهوری اسلامی و جایگزینی با یک رژیم متخاصم که منافع ترکیه را تهدید کند، نیست؛ اما ضعف جمهوری اسلامی را مغایر با منافع خود نمیبیند و ایران باید در راستای حراست از منافع ملی، به ترکها تذکر جدی بدهد.
وی در نهایت گفت: مشابه این رفتار را در مواجهه با اقلیم کردستان عراق داشتیم و هشدار جدی دادیم چنانچه اربیل زمینه فعالیت گروهای تجزیهطلب را تسهیل کند، ایران کل اقلیم را هدف قرار خواهد داد.
انتهای پیام/
