بازارهای مالی با سقوط بیتکوین و سهام فناوری به روزهای بحرانی بازگشتند
به گزارش خبرگزاری آنا؛ موج گسترده فروش داراییهای پرریسک در بازارهای مالی آمریکا، ارزش رمزارزها و سهام شرکتهای فناوری را بهشدت کاهش داده است. بیتکوین که در سالهای اخیر یکی از پرنوسانترین داراییهای سرمایهگذاری بوده، بار دیگر به محدوده قیمتی ۵ سال قبل بازگشته و بخش قابلتوجهی از رشد خود را از دست داده است. فشار فروش به بازار رمزارزها محدود نمانده و شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی، تولیدکنندگان تراشه و مجموعههای فعال در توسعه زیرساختهای پردازشی نیز با افت سنگین ارزش سهام مواجه شدهاند. افزایش نگرانی درباره سودآوری سرمایهگذاریهای چندصدمیلیارددلاری در هوش مصنوعی، احتمال افزایش دوباره نرخ بهره آمریکا و تغییر فضای نظارتی این کشور از مهمترین عواملی هستند که بر تصمیم سرمایهگذاران تأثیر گذاشتهاند.
ریزش بازار در شرایطی شدت گرفته که آنتروپیک، توسعهدهنده مدلهای هوش مصنوعی کلود، بهتازگی بزرگترین عرضه اولیه سهام تاریخ والاستریت را انجام داده است. ورود این شرکت به بورس در ابتدا با استقبال گسترده سرمایهگذاران همراه بود، اما رشد قیمت سهام آن دوام چندانی نداشت و فشار فروش در دومین روز معاملات افزایش یافت. همزمان، افت سهام انویدیا و سایر شرکتهای مرتبط با زیرساختهای هوش مصنوعی، بخش بزرگی از ارزش بازار فناوری آمریکا را کاهش داد. این تحولات در حالی رخ دادهاند که بسیاری از شرکتهای بزرگ همچنان درآمدهای قابلتوجهی ثبت میکنند، اما سرمایهگذاران با حساسیت بیشتری هزینه توسعه مراکز داده، تأمین مالی پروژهها و بازده اقتصادی هوش مصنوعی را ارزیابی میکنند.
بیتکوین به محدوده قیمتی سال ۲۰۲۱ بازگشت
بیتکوین در جریان معاملات جمعه با کاهش نزدیک به ۵ درصدی، برای مدتی به کمتر از ۵۹ هزار دلار رسید و سپس بخشی از افت خود را جبران کرد. قیمت این رمزارز در یکی از مقاطع معاملات حدود ۵۹ هزار و ۳۰۰ دلار بود که نسبت به مدت مشابه سال گذشته نزدیک به ۳۵ درصد کاهش داشت. اهمیت این محدوده قیمتی در آن است که بیتکوین در سال ۲۰۲۱ نیز نزدیک به همین سطح معامله میشد. به این ترتیب، فردی که دقیقاً در آن مقطع بیتکوین خریده و دارایی خود را تا امروز نگه داشته باشد، از نظر قیمت دلاری تقریباً به نقطه آغاز سرمایهگذاری بازگشته است. البته این مقایسه هزینه معاملات، مالیات و اثر تورم بر قدرت خرید دلار را در نظر نمیگیرد و بازده واقعی سرمایهگذاری میتواند متفاوت باشد.
افت اخیر پس از چند هفته کاهش تمایل سرمایهگذاران به داراییهای پرریسک رخ داده و بخش عمده بازگشت قیمتی بیتکوین در ماههای گذشته را از بین برده است. این رمزارز در تابستان امسال تا محدوده ۸۳ هزار دلار افزایش یافته بود، اما اکنون فاصله زیادی با آن سطح دارد. فشار فروش در بازارهای سهام نیز بر معاملات رمزارزها تأثیر گذاشته، زیرا بخشی از سرمایهگذاران هنگام افزایش نااطمینانی اقتصادی، داراییهای پرنوسان خود را کاهش میدهند. در چنین شرایطی، نقد کردن موقعیتهای سرمایهگذاری و خروج سرمایه از صندوقهای مرتبط با رمزارزها میتواند به تشدید نوسانات منجر شود. با این حال، کاهش همزمان بیتکوین و سهام فناوری لزوماً به معنای وجود رابطه مستقیم میان تمام معاملات این ۲ بازار نیست و هرکدام تحت تأثیر عوامل اختصاصی خود نیز قرار دارند.
اتریوم نیز بخش بزرگی از ارزش سال گذشته خود را از دست داد
فشار فروش در بازار رمزارزها به بیتکوین محدود نمانده و اتریوم، دومین رمزارز بزرگ جهان از نظر ارزش بازار، نیز با کاهش قابلتوجه قیمت مواجه شده است. اتریوم در جریان معاملات جمعه به محدوده ۱۶۰۰ دلار رسید، در حالی که یک سال قبل نزدیک به ۳ هزار دلار معامله میشد. این افت به معنای کاهش تقریباً نیمی از ارزش دلاری آن در مقایسه با سال گذشته است. سایر رمزارزهای بزرگ نیز در روزهای اخیر با نوسانات منفی روبهرو بودهاند و کاهش تمایل به پذیرش ریسک، شرایط دشوارتری برای داراییهایی ایجاد کرده که ارزش آنها به انتظارات سرمایهگذاران و میزان تقاضای بازار وابستگی زیادی دارد. در نتیجه، افت قیمتها تنها بر سرمایهگذاران مستقیم تأثیر نگذاشته و فعالیت شرکتهای مرتبط با استخراج، نگهداری و معامله رمزارزها را نیز تحت فشار قرار داده است.
موج کاهش قیمت با بسته شدن اجباری بخشی از موقعیتهای معاملاتی اهرمی همراه بوده است. در این نوع معاملات، سرمایهگذاران با استفاده از سرمایه قرضگرفتهشده موقعیتهایی بزرگتر از دارایی اولیه خود ایجاد میکنند و در صورت حرکت شدید قیمت برخلاف پیشبینی آنها، ممکن است معاملاتشان بهصورت خودکار بسته شود. دادههای پلتفرم CoinGlass از تسویه بیش از ۱٫۵ میلیارد دلار موقعیت اهرمی در یک بازه ۲۴ ساعته حکایت دارند. چنین فرایندی میتواند فشار فروش را تشدید کند، زیرا خروج اجباری معاملهگران از بازار به نوسانات موجود اضافه میشود. همزمان، کاهش قیمت بیتکوین بر سهام شرکتهایی که دارایی قابلتوجهی از این رمزارز نگهداری میکنند یا خدمات مالی مرتبط با آن ارائه میدهند نیز اثر گذاشته است.
سهام آنتروپیک یک روز پس از عرضه تاریخی سقوط کرد
آنتروپیک که پنجشنبه سهام خود را با نماد ANT در بورس نزدک عرضه کرده بود، در دومین روز معاملات با افت شدیدی روبهرو شد. این شرکت قیمت اولیه هر سهم را ۸۳ دلار تعیین کرده بود و معاملات روز نخست با قیمت ۱۱۱٫۵ دلار آغاز شدند. استقبال اولیه باعث شد قیمت سهام برای مدتی به بیش از ۱۱۵ دلار برسد، اما فشار فروش در ادامه معاملات افزایش یافت و قیمت پایانی روز نخست به ۹۷٫۱۷ دلار کاهش پیدا کرد. روند نزولی در روز جمعه نیز ادامه یافت و سهام شرکت در مقطعی تا ۸۳٫۰۵ دلار پایین آمد؛ رقمی که تنها ۵ سنت بالاتر از قیمت عرضه اولیه بود. سهام آنتروپیک در نهایت معاملات جمعه را با قیمت ۸۸٫۹۱ دلار و کاهش حدود ۸٫۵ درصدی نسبت به روز قبل به پایان رساند.
نوسان شدید ارزش سهام آنتروپیک اهمیت زیادی دارد، زیرا این شرکت نخستین توسعهدهنده بزرگ مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی است که سهام آن بهصورت عمومی معامله میشود. عرضه اولیه این مجموعه با جذب دهها میلیارد دلار سرمایه همراه بود و ارزشگذاری آن در نخستین روز برای مدتی از مرز ۲ تریلیون دلار عبور کرد. با این حال، عقبنشینی قیمت پس از آغاز معاملات، نگرانیهایی درباره فاصله میان ارزشگذاری شرکت و توانایی آن برای دستیابی به سودآوری پایدار ایجاد کرده است. آنتروپیک طی سالهای اخیر رشد درآمد چشمگیری داشته، اما توسعه و اجرای مدلهای پیشرفته به ظرفیت پردازشی گسترده و سرمایهگذاری سنگین نیاز دارد. سرمایهگذاران اکنون علاوه بر سرعت رشد درآمد، به هزینه تأمین زیرساخت، میزان زیان عملیاتی و توانایی شرکت برای حفظ جایگاه خود در رقابت با اوپنایآی، گوگل و سایر توسعهدهندگان هوش مصنوعی توجه بیشتری دارند.
موج فروش تمام رشد سالانه شاخص نزدک را از بین برد
شاخص نزدک که بخش بزرگی از شرکتهای فناوری آمریکا در آن حضور دارند، معاملات جمعه را با کاهش ۵٫۲۸ درصدی به پایان رساند و به سطح ۲۲ هزار و ۶۱۷ واحد رسید. این افت باعث شد تمام رشد شاخص از ابتدای سال جاری از بین برود و عملکرد آن وارد محدوده منفی شود. نزدک همچنین طی یک هفته حدود ۱۰ درصد کاهش یافت که شدیدترین افت هفتگی آن از سال ۲۰۲۰ محسوب میشود. شدت فشار فروش به اندازهای بود که سهام هزاران شرکت کاهش پیدا کرد و تنها بخش محدودی از نمادهای حاضر در بازار توانستند معاملات روز را با رشد قیمت به پایان برسانند. این شرایط برای بازاری که طی ماههای گذشته بخش مهمی از رشد خود را مدیون استقبال از شرکتهای هوش مصنوعی بوده، تغییری قابلتوجه در رفتار سرمایهگذاران محسوب میشود.
سایر شاخصهای اصلی بورس آمریکا نیز از ریزش گسترده در امان نماندند. شاخص S&P ۵۰۰ با کاهش ۳٫۷ درصدی به حدود ۶۹۱۰ واحد رسید و داوجونز نیز نزدیک به ۱٫۹ درصد افت کرد. هر ۲ شاخص اکنون بیش از ۱۰ درصد پایینتر از رکوردهای پیشین خود قرار دارند و وارد محدوده اصلاح بازار شدهاند. این اصطلاح معمولاً برای کاهش دستکم ۱۰ درصدی یک شاخص از آخرین اوج آن استفاده میشود و بهتنهایی به معنای آغاز رکود اقتصادی یا سقوط طولانیمدت بازار نیست. با این حال، گستردگی کاهش قیمتها و خروج سرمایه از بخشهای مختلف فناوری، نگرانیها درباره ادامه فشار فروش را افزایش داده است. شاخص نوسانپذیری VIX که برای سنجش انتظارات بازار از نوسانات آینده استفاده میشود نیز بهشدت افزایش یافت و به یکی از بالاترین سطوح خود از بهار سال گذشته رسید.
سهام انویدیا و شرکتهای زیرساخت هوش مصنوعی افت سنگینی داشت
انویدیا یکی از بزرگترین قربانیان موج فروش سهام فناوری بوده و ارزش سهام آن در معاملات جمعه نزدیک به ۱۴ درصد کاهش یافته است. افت هفتگی این شرکت نیز به حدود ۲۳ درصد رسید و فاصله قیمت سهام با رکورد ثبتشده در مهرماه افزایش پیدا کرد. این وضعیت با وجود آن رخ داده که انویدیا در تازهترین گزارش مالی خود از رشد چشمگیر درآمد خبر داده و فروش سهماهه آن به ۱۱۵٫۸ میلیارد دلار رسیده است. شرکتهای بزرگ فناوری همچنان برای توسعه مراکز داده و آموزش مدلهای هوش مصنوعی به پردازندههای قدرتمند نیاز دارند، اما افزایش تردید درباره استمرار سرمایهگذاری در چنین مقیاسی، بر ارزش سهام تولیدکنندگان تجهیزات تأثیر گذاشته است. سرمایهگذاران اکنون بیش از گذشته به این موضوع توجه دارند که رشد فروش تراشهها تا چه اندازه میتواند در سالهای آینده ادامه پیدا کند.
تحولات مدیریتی و حقوقی اخیر انویدیا نیز بر نااطمینانی بازار افزودهاند. جنسن هوانگ، مدیرعامل پیشین این شرکت، پس از انتشار اتهاماتی درباره روابط شخصی خود از سمتش کنارهگیری کرد و اکنون گزارشهای تازهای درباره شیوه مدیریت وی در دوران حضورش منتشر شده است. روزنامه نیویورکتایمز با استناد به گفتوگو با کارکنان پیشین و برخی اسناد، اتهاماتی درباره رفتار تحقیرآمیز و تهدیدهای لفظی وی مطرح کرده که بخشی از آنها مورد اختلاف است. همزمان، رویترز از بررسی مسائل حسابداری انویدیا توسط کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا خبر داده است. این تحقیقات و اتهامات هنوز به معنای اثبات تخلف نیستند، اما در کنار نگرانیهای مالی و کاهش قیمت سهام فناوری، فشار بیشتری بر شرکت وارد کردهاند. افت بازار به انویدیا محدود نبوده و سهام تولیدکنندگان حافظه، ارائهدهندگان خدمات پردازش ابری و شرکتهای مرتبط با تأمین انرژی دیتاسنترها نیز کاهش قابلتوجهی داشته است.
احتمال افزایش دوباره نرخ بهره نگرانی سرمایهگذاران را بیشتر کرد
سیاست پولی بانک مرکزی آمریکا یکی دیگر از عوامل مؤثر بر افت بازارهای مالی است. فدرال رزرو در شهریور امسال نرخ بهره پایه را یکچهارم واحد درصد افزایش داد و محدوده هدف آن را به ۳٫۷۵ تا ۴ درصد رساند. این نهاد در نشست مهرماه نرخ بهره را بدون تغییر حفظ کرد، اما تداوم فشارهای تورمی باعث شده احتمال افزایش دوباره هزینه استقراض در نشست آذرماه مطرح شود. برخی مقامهای بانک مرکزی معتقدند نرخ بهره فعلی هنوز برای مهار تورم کافی نیست و ممکن است سیاست انقباضی برای مدت بیشتری ادامه پیدا کند. معاملهگران نیز در پایان هفته احتمال بالایی برای افزایش ۰٫۲۵ واحد درصدی نرخ بهره در نشست بعدی در نظر گرفتهاند، هرچند تصمیم نهایی به شرایط اقتصادی و دادههای تورم و اشتغال وابسته خواهد بود.
افزایش نرخ بهره معمولاً فشار بیشتری بر شرکتهایی وارد میکند که برای تأمین هزینه توسعه خود به دریافت وام یا انتشار اوراق بدهی وابسته هستند. در صنعت هوش مصنوعی، ساخت دیتاسنترها، خرید پردازندههای گرافیکی و تأمین تجهیزات برق و خنککننده به سرمایهگذاریهای چندمیلیارددلاری نیاز دارد و افزایش هزینه تأمین مالی میتواند سودآوری پروژهها را کاهش دهد. از سوی دیگر، بالا رفتن بازده داراییهای کمریسکتر ممکن است بخشی از سرمایه را از سهام فناوری و رمزارزها به بازار اوراق بدهی منتقل کند. این شرایط بهویژه برای شرکتهایی اهمیت دارد که ارزش بالای سهام آنها براساس انتظار رشد سریع درآمد در سالهای آینده شکل گرفته است. در چنین وضعیتی، حتی ثبت درآمدهای بیشتر از پیشبینی تحلیلگران نیز ممکن است برای جلوگیری از افت ارزش سهام کافی نباشد.
پیروزی دموکراتها و محدودیت دیتاسنترها بر انتظارات بازار تأثیر گذاشت
نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا نیز به یکی از عوامل مورد توجه سرمایهگذاران تبدیل شده است. پیروزی گسترده دموکراتها در انتخابات اخیر، احتمال تغییر سیاستهای فدرال در زمینه نظارت بر هوش مصنوعی، فعالیت شرکتهای فناوری و توسعه مراکز داده را افزایش داده است. برخی فعالان بازار نگراناند که مقررات سختگیرانهتر درباره مصرف انرژی، استفاده از منابع آب و صدور مجوز ساخت دیتاسنترها، هزینه توسعه زیرساختهای پردازشی را بیشتر کند. با این حال، هنوز مشخص نیست کدام سیاستها در دوره جدید کنگره به قانون تبدیل خواهند شد و نمیتوان تمام افت بازار را مستقیماً به نتیجه انتخابات نسبت داد. تغییر فضای سیاسی تنها یکی از عوامل متعدد مؤثر بر ارزشگذاری شرکتهای فناوری است و انتظارات مربوط به نرخ بهره و بازده سرمایهگذاری در هوش مصنوعی نیز نقش مهمی دارند.
مخالفت محلی با توسعه دیتاسنترها در ماههای اخیر افزایش یافته و رأیدهندگان در مناطق مختلف آمریکا از طرحهایی برای محدود کردن ساخت مراکز داده بزرگ حمایت کردهاند. براساس بررسی پایگاه انتخاباتی بالوتپدیا، تا اواسط آبان نتیجه ۵۳ رأیگیری محلی مرتبط با دیتاسنترها مشخص شده بود که در ۵۲ مورد، رأی اکثریت به نفع محدود کردن توسعه یا مخالفت با تسهیل ساخت این مراکز بوده است. البته این رأیگیریها ماهیت یکسانی ندارند و بعضی از آنها جنبه مشورتی داشتهاند، بنابراین نمیتوان تمام نتایج را معادل ممنوعیت قانونی ساخت دیتاسنتر در نظر گرفت. با وجود این، افزایش مخالفت عمومی با مصرف برق، آب و زمین توسط مراکز پردازش هوش مصنوعی میتواند بر روند صدور مجوز پروژههای جدید تأثیر بگذارد. کاهش سرعت توسعه چنین زیرساختهایی نیز ممکن است تقاضای آینده برای تراشهها، تجهیزات شبکه و سامانههای تأمین انرژی را تحت فشار قرار دهد.
تورم و تنشهای منطقهای بر فشار اقتصادی افزودهاند
تورم بالا همچنان یکی از چالشهای اصلی اقتصاد آمریکا محسوب میشود و نگرانی درباره ادامه رشد قیمتها، مسیر تصمیمگیری فدرال رزرو را پیچیدهتر کرده است. افزایش هزینه کالاها و خدمات در شرایطی رخ داده که رشد دستمزد بسیاری از کارکنان از تورم عقب مانده و قدرت خرید خانوارها تحت فشار قرار گرفته است. تعرفههای تجاری آمریکا و افزایش هزینه انرژی نیز از عواملی هستند که برخی اقتصاددانان در توضیح تداوم تورم به آنها اشاره میکنند. با این حال، میزان تأثیر هر عامل بر رشد قیمتها یکسان نیست و ارزیابی نقش سیاستهای تجاری، بازار کار، تقاضای مصرفکنندگان و هزینه تولید به بررسی مجموعهای از شاخصهای اقتصادی نیاز دارد. افزایش نرخ بهره میتواند تقاضا را محدود کند، اما لزوماً تمام فشارهای ناشی از هزینه واردات یا اختلال در عرضه انرژی را بهطور مستقیم برطرف نمیکند.
ادامه درگیریهای منطقهای در خاورمیانه و نگرانی درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی نیز بر فضای اقتصادی تأثیر گذاشته است. تنشهای نظامی در نزدیکی تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت جهان، میتواند انتظارات فعالان بازار درباره قیمت انرژی و هزینه حملونقل را تغییر دهد. گزارشهایی درباره احتمال تشدید عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران منتشر شده، اما تصمیم قطعی تازهای در این زمینه تأیید نشده است. همزمان، افزایش نااطمینانی ژئوپلیتیکی و احتمال تداوم سیاست پولی سختگیرانه آمریکا، شرایط دشوارتری برای داراییهای پرنوسان ایجاد کرده است. به همین دلیل، سرمایهگذاران در کنار عملکرد مالی شرکتهای فناوری، تحولات مربوط به نرخ بهره، تورم و امنیت انرژی را نیز با حساسیت بیشتری دنبال میکنند.
انتهای پیام/