تمرکز زیرساخت‌های بانکی خطر اختلال هم‌زمان چند بانک را افزایش می‌دهد
محمدرضا تفرشی، فعال و کارشناس صنعت پرداخت و فین‌تک در گفتوگو با آناتک با بررسی وضعیت زیرساخت‌های فناوری اطلاعات در شبکه بانکی کشور، نسبت به پیامد‌های تمرکز سامانه‌های حیاتی چند بانک در بستر‌های مشترک هشدار داد. وی با اشاره به گسترش بانکداری دیجیتال توضیح داد که خدماتی مانند همراه‌بانک، کارت‌های بانکی، دستگاه‌های کارت‌خوان، خودپرداز‌ها و سامانه‌های انتقال وجه، همگی به مجموعه‌ای از مراکز داده، پایگاه‌های اطلاعاتی، شبکه‌های ارتباطی و سامانه‌های پردازش تراکنش وابسته‌اند. این زیرساخت‌ها اگرچه برای کاربران قابل مشاهده نیستند، اما عملکرد مستمر آن‌ها برای ارائه خدمات مالی دیجیتال ضروری است و هرگونه آسیب‌دیدگی گسترده می‌تواند بخش‌های مختلف شبکه پرداخت را تحت تأثیر قرار دهد. تفرشی با اشاره به حملات سایبری خرداد سال گذشته و مشکلاتی در تابستان امسال برای خدمات برخی بانک‌ها ایجاد شد، تمرکز سامانه‌ها، وابستگی به زیرساخت‌های مشترک و نبود آمادگی کافی برای مدیریت شرایط اضطراری را از چالش‌های مهم شبکه بانکی دانست. به اعتقاد وی، توسعه بانکداری الکترونیکی بدون توجه کافی به معماری زیرساخت‌ها، امنیت اطلاعات و روش‌های بازیابی خدمات می‌تواند آسیب‌پذیری‌های گسترده‌ای ایجاد کند و بانک‌ها باید در کنار توسعه محصولات دیجیتال و افزایش تعداد تراکنش‌ها، برای حفاظت از هسته‌های پردازشی و استمرار فعالیت سامانه‌های خود نیز برنامه‌ریزی کنند.
تمرکز سامانه‌های بانکداری متمرکز، خطر اختلال گسترده را افزایش می‌دهد
تفرشی با اشاره به مشکلاتی که به گفته وی در تابستان امسال برای چند بانک بزرگ رخ داد، وابستگی آن‌ها به یک بستر فناوری مشترک را از عوامل گسترش دامنه این مشکلات دانست. در چنین ساختاری، ممکن است هسته اصلی پردازش عملیات بانکی یا همان سامانه بانکداری متمرکز چند مجموعه، به زیرساخت‌های فنی مشترک وابسته باشد و آسیب‌دیدن یک بخش مرکزی، علاوه بر خدمات بانک اصلی، سامانه‌های متصل در بانک‌های دیگر را نیز با مشکل روبه‌رو کند. این کارشناس صنعت پرداخت توضیح داد که استفاده از زیرساخت‌های مشترک می‌تواند مزایایی مانند کاهش هزینه‌های نگهداری، افزایش بهره‌وری و ساده‌ترشدن مدیریت فنی داشته باشد، اما تمرکز بیش از اندازه در بخش‌های حساس، خطر وابستگی به نقاط آسیب‌پذیر مشترک را افزایش می‌دهد. هنگامی که چند بانک برای پردازش تراکنش‌ها، مدیریت حساب‌ها یا نگهداری اطلاعات حیاتی خود به یک ساختار مرکزی متکی باشند، بروز مشکل در آن ساختار می‌تواند دامنه‌ای فراتر از یک مجموعه پیدا کند و دسترسی کاربران چند بانک به خدمات دیجیتال را به‌صورت هم‌زمان تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، بازنگری در معماری زیرساخت‌های بانکی و کاهش وابستگی‌های مشترک در سامانه‌های حیاتی، از اقداماتی است که باید در برنامه‌های توسعه فناوری بانک‌ها مورد توجه قرار گیرد.
یکی از الزامات چنین بازنگری‌ای، طراحی زیرساخت‌هایی است که در زمان وقوع مشکلات فنی یا حملات سایبری، امکان حفظ عملکرد هسته اصلی خدمات بانکی را فراهم کنند. از نگاه تفرشی، معماری سامانه‌های بانکی نباید به‌گونه‌ای باشد که از دسترس خارج‌شدن یک بخش، تمام خدمات دیجیتال مجموعه را متوقف کند یا اختلال ایجادشده در یک مرکز پردازشی به دیگر بانک‌ها گسترش یابد. پیش‌بینی مسیر‌های ارتباطی جایگزین، استفاده از ظرفیت‌های مستقل برای پردازش اطلاعات و فراهم‌کردن امکان ادامه فعالیت سامانه‌های ضروری، می‌تواند بخشی از مخاطرات تمرکز زیرساختی را کاهش دهد. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بانک‌ها علاوه بر ارائه خدمات مستقیم به مشتریان، بخشی از زیرساخت مورد نیاز شرکت‌های پرداخت، کسب‌وکار‌های فین‌تکی و سایر ارائه‌دهندگان خدمات مالی را نیز تأمین می‌کنند. در چنین شرایطی، یک مشکل زیرساختی ممکن است زنجیره‌ای از سامانه‌ها و خدمات وابسته را تحت تأثیر قرار دهد و به همین دلیل، تاب‌آوری باید از مرحله طراحی معماری فناوری اطلاعات مورد توجه قرار گیرد.
اختلال در سوئیچ‌های پرداخت، خدمات روزمره را تحت تأثیر قرار می‌دهد
بخش دیگری از این گفتوگو به وابستگی گسترده خدمات روزمره مردم به شبکه پرداخت الکترونیکی اختصاص داشت. تفرشی توضیح داد که بخش بزرگی از تراکنش‌های روزانه از طریق کارت‌های بانکی و دستگاه‌های کارت‌خوان انجام می‌شود و تکمیل این پرداخت‌ها به برقراری ارتباط میان تجهیزات پذیرندگی، شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت و سامانه‌های بانکی نیاز دارد. در نتیجه، مشکل در یکی از بخش‌های اصلی این زنجیره می‌تواند فرایند پرداخت را با اختلال روبه‌رو کند و دسترسی کاربران به خدمات دیجیتال را دشوار سازد. به گفته وی، در جریان برخی مشکلات اخیر، تعدادی از شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت یا PSPها با تغییر بانک پشتیبان خود توانستند ارتباط بخشی از پایانه‌های فروشگاهی را از مسیر دیگری برقرار کنند. این اقدام به ادامه فعالیت دستگاه‌های کارت‌خوان در مراکزی مانند نانوایی‌ها کمک کرد و اهمیت وجود مسیر‌های جایگزین و انعطاف‌پذیری زیرساخت‌های پرداخت را در شرایط اضطراری نشان داد. از این منظر، امکان تغییر مسیر ارتباطی و استفاده از زیرساخت‌های پشتیبان می‌تواند در کاهش دامنه اختلالات و حفظ دسترسی کاربران به خدمات ضروری نقش داشته باشد.
گسترش بانکداری دیجیتال و کاهش استفاده از پول نقد نیز باعث شده است پیامد‌های مشکلات زیرساختی تنها به قطع دسترسی به همراه‌بانک یا یک سرویس اینترنتی محدود نباشد. بسیاری از شهروندان برای خرید‌های روزانه، پرداخت هزینه خدمات و انتقال وجه به ابزار‌های الکترونیکی متکی هستند و در صورت بروز مشکل گسترده، ممکن است دستگاه‌های کارت‌خوان، خودپرداز‌ها و خدمات انتقال پول به‌صورت هم‌زمان تحت تأثیر قرار گیرند. تفرشی با اشاره به سامانه‌های کارت‌به‌کارت، پایا، پل و ساتنا تأکید کرد که وابستگی این خدمات به زیرساخت‌های بانکی، ضرورت طراحی سامانه‌های مقاوم‌تر را افزایش داده است. حتی استفاده از پول نقد نیز همیشه راه‌حل جایگزین مناسبی محسوب نمی‌شود؛ زیرا بسیاری از کاربران مبالغ قابل‌توجهی پول نقد همراه ندارند و دریافت وجه از خودپرداز‌ها نیز به عملکرد شبکه بانکی وابسته است. در چنین شرایطی، حفظ پایداری سوئیچ‌های پرداخت، سامانه‌های پردازش تراکنش و ارتباط میان بانک‌ها و شرکت‌های PSP، اهمیتی فراتر از عملکرد یک نرم‌افزار یا خدمت بانکی پیدا می‌کند.
زیرساخت‌های پشتیبان مستقل، زمان بازیابی خدمات را کاهش می‌دهند
یکی از پیشنهاد‌های اصلی تفرشی برای افزایش تاب‌آوری شبکه بانکی، ایجاد نسخه‌های پشتیبان از پایگاه‌های داده و نگهداری آن‌ها در زیرساخت‌های مستقل است. وی توضیح داد که اطلاعات مشتریان، سوابق تراکنش‌ها و داده‌های مورد نیاز برای ارائه خدمات بانکی نباید تنها به یک پایگاه داده یا مرکز پردازشی وابسته باشند و لازم است نسخه‌های پشتیبان مناسبی از اطلاعات حیاتی در بستر‌های جداگانه نگهداری شود. وجود چنین نسخه‌هایی می‌تواند هنگام آسیب‌دیدن سامانه اصلی، امکان بازیابی داده‌ها و بازگرداندن خدمات را فراهم کند، اما صرف تهیه نسخه پشتیبان کافی نیست و بانک باید بتواند در شرایط واقعی از اطلاعات ذخیره‌شده استفاده کند. به اعتقاد وی، طراحی مناسب سامانه‌های اصلی و جایگزین، بررسی دوره‌ای سلامت نسخه‌های پشتیبان و آمادگی برای بازگرداندن پایگاه‌های داده از اقداماتی هستند که می‌توانند زمان توقف خدمات را کاهش دهند. هدف باید آن باشد که در صورت وقوع مشکل، بازگشت برخی خدمات حیاتی در کوتاه‌ترین زمان ممکن و با زیرساخت‌های آماده، حتی ظرف چند ساعت امکان‌پذیر شود؛ موضوعی که تحقق آن به معماری فنی، سلامت داده‌ها و آمادگی عملیاتی بانک وابسته است.
این کارشناس صنعت پرداخت همچنین بر ضرورت شناخت دقیق وابستگی میان پایگاه‌های داده، سامانه‌های پردازشی و سرویس‌های بانکی تأکید کرد. بانک‌ها باید پیش از وقوع مشکل مشخص کنند کدام بخش‌ها برای ادامه فعالیت ضروری هستند، چه اطلاعاتی باید در اولویت بازیابی قرار گیرند و در صورت از دسترس خارج‌شدن هر سامانه، چه امکاناتی برای جایگزینی آن وجود دارد. چنین برنامه‌ریزی‌ای می‌تواند فرایند بازیابی خدمات را از اقدامی واکنشی و وابسته به تصمیم‌های لحظه‌ای، به بخشی از مدیریت فنی زیرساخت تبدیل کند. تفرشی همچنین نبود سازوکار‌های مناسب برای تبادل برخی اطلاعات ضروری میان بانک‌ها را از چالش‌های استمرار خدمات در شرایط اضطراری دانست و توضیح داد که محدودبودن ارتباط عملیاتی میان سامانه‌های مختلف ممکن است استفاده از ظرفیت سایر مجموعه‌ها را هنگام آسیب‌دیدن زیرساخت یک بانک دشوار کند. از نگاه وی، بررسی سازوکار‌های هماهنگ و امن برای دسترسی به اطلاعات ضروری، با رعایت محرمانگی داده‌های مشتریان و تعیین حدود دسترسی، می‌تواند در طراحی زیرساخت‌های آینده مورد توجه قرار گیرد. این موضوع به معنای دسترسی نامحدود بانک‌ها به اطلاعات یکدیگر نیست، بلکه بر ضرورت پیش‌بینی راهکار‌های مشخص برای استمرار خدمات در شرایط اضطراری تأکید دارد.
کمبود متخصصان امنیت سایبری، زیرساخت‌های بانکی را آسیب‌پذیر می‌کند
تفرشی در تشریح دیگر چالش‌های فناوری اطلاعات بانک‌ها، به کمبود نیروی متخصص امنیت سایبری، اجرای نامتوازن استاندارد‌های امنیتی و به‌روزرسانی‌نشدن برخی تجهیزات و نرم‌افزار‌ها اشاره کرد. وی معتقد است افزایش امنیت شبکه بانکی تنها با خرید سخت‌افزار‌های پیشرفته یا توسعه مراکز داده امکان‌پذیر نیست و نیروی انسانی باید دانش لازم برای پیکربندی، نگهداری، پایش و حفاظت از این سامانه‌ها را در اختیار داشته باشد. پیچیده‌ترشدن معماری بانکداری دیجیتال و افزایش وابستگی خدمات به شبکه‌های ارتباطی و پایگاه‌های داده، باعث شده است دانش تخصصی کارشناسان نقش مهمی در شناسایی مشکلات و پیشگیری از گسترش آن‌ها داشته باشد. به گفته وی، در برخی بخش‌های زیرساختی شبکه بانکی حتی آشنایی کافی با مبانی شبکه و امنیت اطلاعات وجود ندارد و لازم است آموزش نیرو‌های فعال در مراکز داده و سامانه‌های ارتباطی با جدیت بیشتری دنبال شود. تفرشی با اشاره به دانش پایه شبکه مانند Network+ تأکید کرد کارشناسان مسئول زیرساخت‌های حساس باید متناسب با جایگاه خود از توانایی فنی کافی برخوردار باشند و مهارت‌هایشان را هم‌زمان با تغییر فناوری‌ها و تهدید‌های سایبری به‌روز کنند.
محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها در تأمین تجهیزات و استفاده از نرم‌افزار‌های دارای مجوز معتبر، موضوع دیگری بود که در این گفتوگو مورد توجه قرار گرفت. تفرشی توضیح داد که دشواری دسترسی به برخی محصولات، به‌روزرسانی‌های امنیتی و خدمات پشتیبانی می‌تواند نگهداری ایمن سامانه‌های بانکی را پیچیده‌تر کند و در صورت مدیریت‌نشدن، احتمال باقی‌ماندن نقاط ضعف فنی را افزایش دهد. از این رو، توسعه زیرساخت‌ها باید با بررسی وضعیت نرم‌افزار‌های شبکه، مدیریت به‌روزرسانی‌ها و افزایش توان تخصصی نیرو‌های فنی همراه باشد. بانک‌ها علاوه بر نوسازی تجهیزات پردازشی و ارتباطی، به برنامه‌ای مستمر برای ارزیابی وضعیت امنیتی سامانه‌ها نیاز دارند تا مشکلات ناشی از استفاده از نسخه‌های قدیمی نرم‌افزار، پیکربندی نامناسب تجهیزات یا محدودیت‌های پشتیبانی پیش از تبدیل‌شدن به اختلالات گسترده شناسایی شوند. به اعتقاد وی، ترکیب دانش فنی، تجهیزات مناسب و مدیریت مستمر امنیت می‌تواند توان زیرساخت‌های بانکی را برای مقابله با مشکلات احتمالی افزایش دهد.
پایش شبانه‌روزی باید به بخشی ثابت از مدیریت زیرساخت تبدیل شود
یکی دیگر از محور‌های مطرح‌شده در گفتوگو با آناتک، ضرورت ایجاد سازوکاری برای پایش مداوم سامانه‌های بانکی بود. تفرشی پیشنهاد کرد بانک‌ها وضعیت پایگاه‌های داده، سامانه‌های پردازش تراکنش و بخش‌های حیاتی شبکه خود را به‌صورت شبانه‌روزی و براساس شاخص‌ها و ضوابط مشخص بررسی کنند تا نشانه‌های غیرعادی و مشکلات احتمالی پیش از گسترش شناسایی شوند. چنین پایشی باید با حضور کارشناسان متخصص و برنامه‌های مشخص برای واکنش به رخداد‌ها همراه باشد؛ زیرا شناسایی خطا زمانی مؤثر است که تیم‌های فنی بتوانند علت آن را بررسی کنند و پیش از قطع گسترده خدمات، اقدامات لازم را انجام دهند. کنترل عملکرد زیرساخت‌های اصلی و پشتیبان، بررسی وضعیت ارتباطات شبکه و اطمینان از آمادگی سامانه‌های جایگزین نیز باید بخشی از این فرایند باشد. به اعتقاد وی، بانک‌ها نباید تنها پس از توقف خدمات به بررسی وضعیت سرورها و پایگاه‌های داده بپردازند، بلکه لازم است پایش فنی و امنیتی به یکی از فعالیت‌های دائمی مدیریت زیرساخت تبدیل شود.
تفرشی همچنین بر ارتباط میان پایش مستمر و برنامه‌های بازیابی خدمات تأکید کرد و توضیح داد که زیرساخت پشتیبان زمانی می‌تواند نقش مؤثری داشته باشد که عملکرد آن پیش از وقوع مشکل بررسی شده باشد. در غیر این صورت، ممکن است هنگام از دسترس خارج‌شدن سامانه اصلی، مشخص شود زیرساخت جایگزین نیز آمادگی کافی برای ادامه ارائه خدمات را ندارد. از نگاه وی، هماهنگی میان سامانه‌های پایش، تیم‌های عملیاتی و کارشناسان امنیت سایبری می‌تواند زمان شناسایی و رفع مشکلات را کاهش دهد و امکان تصمیم‌گیری سریع‌تر درباره استفاده از مسیر‌های جایگزین را فراهم کند. این رویکرد به‌ویژه برای بانک‌هایی اهمیت دارد که حجم بالایی از تراکنش‌های روزانه را پردازش می‌کنند و توقف خدمات آن‌ها می‌تواند عملکرد تعداد زیادی از کاربران، پذیرندگان و کسب‌وکار‌های وابسته را تحت تأثیر قرار دهد.
بانک‌ها باید وضعیت خدمات دیجیتال را شفاف اطلاع‌رسانی کنند
بخش دیگری از اظهارات تفرشی به نحوه اطلاع‌رسانی بانک‌ها و نهاد‌های مسئول هنگام وقوع مشکلات زیرساختی اختصاص داشت. وی با انتقاد از محدودشدن اطلاع‌رسانی برخی بانک‌ها به انتشار بیانیه‌های کلی تأکید کرد که کاربران باید بدانند کدام خدمات دیجیتال از دسترس خارج شده‌اند، چه بخش‌هایی همچنان فعال هستند و چه اقداماتی برای بازیابی سامانه‌ها در حال انجام است. به اعتقاد وی، مدیریت اختلالات بانکی تنها به راه‌اندازی دوباره سرورها، تجهیزات شبکه یا پایگاه‌های داده محدود نمی‌شود، بلکه اطلاع‌رسانی دقیق درباره وضعیت خدمات نیز بخشی از مدیریت این شرایط محسوب می‌شود. نبود توضیحات روشن می‌تواند کاربران را درباره وضعیت حساب‌ها، تراکنش‌ها و امکان استفاده از خدمات بانکی با ابهام روبه‌رو کند و نگرانی نسبت به امنیت اطلاعات و منابع مالی را افزایش دهد. در مقابل، ارائه اطلاعات قابل‌فهم و به‌موقع درباره دامنه مشکلات و روند بازگشت خدمات می‌تواند به کاهش سردرگمی مشتریان کمک کند.
تفرشی بر ضرورت همکاری بانک‌ها و بانک مرکزی در این زمینه تأکید کرد و خواستار اطلاع‌رسانی شفاف‌تر درباره وضعیت شبکه پرداخت و سامانه‌های بانکی شد. از نگاه وی، در زمان بروز مشکلات گسترده، کاربران باید از طریق مسیر‌های رسمی و قابل اعتماد، اطلاعات لازم درباره وضعیت دسترسی به خدمات را دریافت کنند و بدانند آیا امکان انجام تراکنش از مسیر‌های جایگزین وجود دارد یا خیر. هماهنگی میان تیم‌های فنی، بخش‌های عملیاتی و واحد‌های اطلاع‌رسانی بانک‌ها می‌تواند در ارائه چنین اطلاعاتی مؤثر باشد و از انتشار توضیحات پراکنده یا مبهم جلوگیری کند. به اعتقاد وی، حفظ اعتماد کاربران به خدمات دیجیتال علاوه بر امنیت واقعی زیرساخت‌ها، به شیوه مواجهه بانک‌ها با مشکلات و میزان شفافیت آن‌ها هنگام بازیابی خدمات نیز وابسته است.
امنیت پرداخت دیجیتال به آگاهی کاربران نیز وابسته است
تفرشی در بخش پایانی این گفتوگو به نقش کاربران در امنیت خدمات بانکی اشاره کرد و توضیح داد که بخشی از مخاطرات تراکنش‌های الکترونیکی به رفتار‌های ناامن در استفاده از کارت‌های بانکی، اپلیکیشن‌ها و درگاه‌های پرداخت بازمی‌گردد. با وجود توسعه ابزار‌هایی مانند دستگاه‌های ورود رمز در پایانه‌های فروشگاهی، برخی کاربران همچنان رمز کارت خود را در اختیار فروشندگان قرار می‌دهند؛ در حالی که رمز بانکی اطلاعاتی شخصی است و افشای آن می‌تواند زمینه سوءاستفاده را فراهم کند. به گفته وی، افزایش امنیت شبکه پرداخت تنها به مسئولیت بانک‌ها و شرکت‌های فناوری محدود نمی‌شود و کاربران نیز باید با روش‌های صحیح استفاده از ابزار‌های دیجیتال آشنا باشند. آموزش عمومی درباره حفاظت از رمز‌های بانکی، شناخت درگاه‌های معتبر و نحوه استفاده ایمن از اپلیکیشن‌های مالی، از اقداماتی است که باید هم‌زمان با توسعه زیرساخت‌های امنیتی دنبال شود.
یکی دیگر از موضوعات مورد تأکید، افزایش آگاهی کاربران درباره پیامک‌های جعلی و لینک‌های مشکوک بود. مجرمان سایبری ممکن است با ارسال پیام‌هایی درباره قطع یارانه، غیرفعال‌شدن کارت بانکی، تغییر موجودی حساب یا ضرورت به‌روزرسانی خدمات، کاربران را به بازکردن لینک‌ها و ورود به صفحات جعلی ترغیب کنند. چنین روش‌هایی می‌توانند برای دستیابی به اطلاعات هویتی و بانکی مورد استفاده قرار گیرند و امنیت حساب‌ها را به خطر بیندازند. تفرشی توصیه کرد کاربران برای دریافت خدمات مالی تنها به اپلیکیشن‌ها و درگاه‌های رسمی مراجعه کنند، از بازکردن لینک‌های ناشناس خودداری کنند و اطلاعات حساس خود را بدون اطمینان از اعتبار سرویس در اختیار دیگران قرار ندهند. همچنین هنگام استفاده از وب‌سایت‌ها و خدمات آنلاین، به‌ویژه سرویس‌های ناشناس، لازم است درباره میزان اطلاعات شخصی مورد درخواست و ضرورت ارائه آن‌ها دقت بیشتری داشته باشند. به اعتقاد وی، حتی پیشرفته‌ترین زیرساخت‌های امنیتی نیز بدون آگاهی کاربران نمی‌توانند تمام مخاطرات ناشی از فریب و سوءاستفاده از اطلاعات شخصی را برطرف کنند.
محمدرضا تفرشی در پایان با تأکید بر ضرورت نوسازی معماری فناوری اطلاعات بانک‌ها و افزایش تاب‌آوری خدمات فین‌تکی اظهار کرد که امنیت و پایداری شبکه بانکی به مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ در بخش‌های زیرساخت، نیروی انسانی و آموزش کاربران نیاز دارد. کاهش وابستگی به بستر‌های فناوری مشترک، ایجاد مراکز داده و سامانه‌های پشتیبان مستقل، نگهداری نسخه‌های سالم اطلاعات، پایش مستمر پایگاه‌های داده و تقویت دانش متخصصان امنیت سایبری از اقداماتی هستند که می‌توانند احتمال توقف گسترده خدمات را کاهش دهند. از سوی دیگر، آمادگی شرکت‌های پرداخت برای استفاده از مسیر‌های جایگزین، اطلاع‌رسانی شفاف درباره وضعیت سامانه‌ها و افزایش آگاهی عمومی درباره امنیت تراکنش‌های الکترونیکی می‌تواند به حفظ دسترسی کاربران و اعتماد آن‌ها به خدمات دیجیتال کمک کند. وی ابراز امیدواری کرد با ارتقای زیرساخت‌های فنی و افزایش آمادگی بانک‌ها برای مقابله با مشکلات احتمالی، زمینه توسعه مطمئن‌تر بانکداری دیجیتال، خدمات پرداخت و کسب‌وکار‌های فین‌تکی در کشور فراهم شود.
انتهای پیام/
