کمیته اخلاق دانشگاه آزاد بجنورد؛ پیشگام در صیانت از حقوق پژوهشگران

به گزارش خبرگزاری آنا، نخستین جلسه کمیته اخلاق در پژوهش‌های زیست‌پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی بجنورد برگزار شد.

نخستین جلسه کمیته اخلاق در پژوهش‌های زیست‌پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی بجنورد در سال جاری با حضور اعضای جدید کمیته، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه به عنوان رئیس کمیته و دبیر کمیته اخلاق برگزار شد.

در این نشست، ضمن تبیین اهداف و وظایف کمیته، بر ضرورت رعایت اصول اخلاق پژوهش و اخذ کد اخلاق برای پژوهش‌های مداخله‌ای و بالینی تأکید شد.

دبیر کمیته اخلاق در پژوهش‌های زیست‌پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد در ابتدای این نشست، گزارشی از روند فعالیت‌های کمیته در سال‌های گذشته ارائه و اظهار کرد: کمیته اخلاق دانشگاه از جمله نخستین کمیته‌های اخلاق سازمانی کشور به شمار می‌رود که از سال ۱۳۹۶ موفق به دریافت اعتبارنامه کشوری شده و این اعتبار در سال جاری نیز پس از ارزیابی‌های لازم تمدید شده است.

مصطفی تیموری افزود: کمیته اخلاق نقش مهمی در صیانت از حقوق شرکت‌کنندگان در پژوهش‌ها، ارتقای کیفیت تحقیقات علمی و نظارت بر رعایت اصول و ضوابط اخلاقی در فرآیند‌های پژوهشی ایفا می‌کند و تلاش دارد با رویکردی علمی و مسئولانه، زمینه انجام پژوهش‌های استاندارد و معتبر را فراهم سازد.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد اضافه کرد: بررسی دقیق طرح‌های پژوهشی از منظر اخلاقی، پیشگیری از بروز آسیب‌های احتمالی برای شرکت‌کنندگان در مطالعات و ترویج فرهنگ مسئولیت‌پذیری در پژوهش از مهم‌ترین مأموریت‌های این کمیته است.

تیموری بر اهمیت رعایت موازین اخلاقی در تمامی فعالیت‌های علمی و پژوهشی تأکید کرد و متذکر شد: رعایت اصول اخلاق پژوهش، یکی از ارکان اصلی تولید علم معتبر و قابل استناد است و بی‌توجهی به این اصول می‌تواند اعتبار نتایج علمی را تحت تأثیر قرار دهد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد تشریح کرد: دانشگاه‌ها به‌عنوان مراکز تولید دانش وظیفه دارند علاوه بر ارتقای شاخص‌های علمی، نسبت به نهادینه‌سازی ارزش‌های اخلاقی در پژوهش نیز اهتمام ویژه داشته باشند.

دبیر کمیته اخلاق در پژوهش‌های زیست‌پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد بیان کرد: اخذ کد اخلاق برای تمامی پژوهش‌های مداخله‌ای و بالینی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است و پژوهشگران باید پیش از آغاز اجرای این‌گونه مطالعات، مجوز‌های لازم را دریافت کنند تا حقوق آزمودنی‌ها و استاندارد‌های اخلاقی به طور کامل رعایت شود.

وی افزود: عملکرد صحیح کمیته اخلاق می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای اعتبار علمی دانشگاه، افزایش اعتماد عمومی به نتایج پژوهش‌ها و توسعه تحقیقات کاربردی و اثرگذار داشته باشد.

در بخش دیگری از این جلسه، اعضای کمیته شامل متخصص اخلاق پزشکی، متخصص آمار زیستی، پژوهشگران حوزه‌های مختلف، نماینده جامعه و متخصص دینی به معرفی سوابق علمی، پژوهشی و اجرایی خود پرداختند و دیدگاه‌های خود را درباره راهکار‌های تقویت فعالیت‌های کمیته مطرح کردند.

اعضای حاضر در جلسه با تأکید بر اهمیت تعامل میان‌رشته‌ای در ارزیابی طرح‌های پژوهشی خاطرنشان کردند که بهره‌گیری از ظرفیت‌های تخصصی متنوع می‌تواند به تصمیم‌گیری‌های دقیق‌تر و جامع‌تر در حوزه اخلاق پژوهش منجر شود.

بخش اصلی این نشست به بررسی پرونده‌های ارجاعی اختصاص یافت. در این بخش، چندین پروپوزال مربوط به دانشجویان مقطع دکتری تخصصی و کارشناسی ارشد با دقت از جنبه‌های علمی و اخلاقی مورد ارزیابی قرار گرفت.

اعضای کمیته پس از بحث، تبادل نظر و بررسی مستندات ارائه‌شده، تصمیمات لازم را بر اساس ضوابط و دستورالعمل‌های ملی اخلاق در پژوهش اتخاذ کردند و توصیه‌های لازم را برای ارتقای کیفیت علمی و رعایت استاندارد‌های اخلاقی در طرح‌های پژوهشی ارائه دادند.

در این جلسه، اعضا بر استمرار همکاری، هم‌افزایی علمی و تقویت نظارت بر فرآیند‌های پژوهشی تأکید و تصریح کردند که توسعه فرهنگ اخلاق‌مداری در پژوهش، زمینه‌ساز ارتقای کیفیت تحقیقات دانشگاهی و افزایش اثربخشی دستاورد‌های علمی در جامعه خواهد بود.